1. “Hayır, yemin ederim” Buradaki “La” edatı müşriklerin tekrar dirilişi inkar etmelerini red etmektedir. Sonra şöyle buyuruyor. “Kıyamet gününe”
1. “Hayır, yemin ederim” Buradaki “La” edatı müşriklerin tekrar dirilişi inkar etmelerini red etmektedir. Sonra şöyle buyuruyor. “Kıyamet gününe”
2. “Kınayıcı nefse yemin ederim” Ademoğlunun nefsidir. Kıyamet günü kendisini kınar. Eğer kötülük işlemişse onu niçin işlediğini eğer bir iyilik yapmışsa neden daha çok yapmadığından dolayı kendisinin kınar. Bu yeminin cevabı gizli olup takdiri: Elbette siz diriltileceksiniz. Buna delalet eden sonra...
3. “İnsan” Kafir “Kemiklerini toplamayacağımızı mı zannediyor?” Dağılıp çürüdükten sonra onu tekrar diriltemeyeceğimizi mi sanıyor?
4. “Evet buna gücümüz yeter” Onları toplamaya güç yetiririz. “Parmak uçlarını dahi bir araya toplayabiliriz” Deve ayakları gibi yaparız. Onunla hiç bir şey yapma imkanı bulmaz. Denilir ki: Parmaklarını, her ne kadar kemikleri incelse ve küçülse de önceki haline getirebiliriz.
5. “Aksine insan önündede kötülük işlemek ister” Tevbeyi geciktirir ve Allah’a isyan ettikçe eder. Böylece kötü amelleri Rabbine takdim eder. Denilir ki: Takdim ettiklerini inkar etmek için böyle der. Buna bir sonraki cümle delalet ediyor.
6. “Kıyamet günün ne zaman olduğunu soruyor” Gerçekleşmesini uzak görerek ve onu yalanlayarak
7. “Göz kamaştığında” Korkudan ve hayretten
8. “Ay tutulduğunda” Kararıp ışığı gittiğinde
9. “Ay ve güneş bir araya getirildiğinde” Işıkları alınarak
10. “O gün insan kaçış nerede? der” Kaçış yeri
11. “Hayır” O gün kaçış yoktur. “Ve sığınak ta yoktur”
12. “O gün varılıp karar kılınan yer Rabbinin huzurudur” Ona varılır son onadır.
13. “İnsana yaptıkları ve erteledikleri haber verilir” Amelinin başı ve sonu hepsi ona haber verilir.
14. “Bilakis insan kendi nefsini görmektedir” Yaptığı amellere şahittir. Kendi organları onun aleyhinde şahitlik yapar.
15. “Özürler ortaya atsa da” Özür dilese de yaptıklarını tartışsa da kendi organları onun aleyhine şahitlik edip özrünü yalanlar. Denilir ki: Bunun manası, Kapıları kapasa ve örtüleri çekse de. Çünkü mi'zar kelimesi Yemen luğatında örtü anlamına gelir.
16. “Acele etmek için dilini onunla hareketlendirme” Vahiy ile. Cebrail (a.s.) Kur'an’la inip onu Rasulullah’a getirdiğinde Cebrail (a.s.) okunuşunu bitirmeden önce Rasulullah ta hemen ardından okuyordu. Onu kaçırmaktan korkuyordu.356 Allah kendisine indirileni ona unutturmayacağını ve onu kalbinde ...
17. “Onu toplamak ve okumak bize düşer” Kavrayıncaya kadar onu sana okumak bize düşer.
18. “Onu okuduğumuzda onu takip et” Sana okunması tamamlanıncaya kadar okumada acele etme.
19. “Sonra onu açıklamak yine bize düşer” İnsanlar için içinde açıklama bulunan bu Kur'an’ı indirmek ve açıklamak bize düşer.
20. “Hayır” Azarlama ve dikkat çekmektedir. “Bilakis siz çabuk olanı seviyorsunuz”
21. “Ahireti bırakıyorsunuz” Dünyayı ahirete tercih ediyorsunuz.
22. “O gün” Kıyamet günü “Bazı yüzler parlaktır” Aydınlık ve güzeldir.
23. “Rabbine bakmaktadır” Yaratıcısına gözüyle bakmaktadır.
24. “Bazı yüzler de o gün asıktır” Kararmıştır ve ekşidir.
25. “Zanneder ki, bel kemiklerini kıran işler kendisine yapılacak” “Onun toplamak” Göğüsünde “Ve onu okumak bize düşer” “biz onu okuduğumuzda Sen onu takip et. Sonra onu açıklamak yine bize düşer” Onu senin dilin üzerine okumak bize düşer. Buhari Tefsir bölümü 8/861 Müslim 448 nolu hadis Nesai tefsi...
26. “Hayır, can boğaza dayandığında” Yani nefes boğaz kemiklerine gelip bulaştığında.
27. “Denilir ki: Kim kurtaracak” Ölümü yaklaşan bu kimsenin yanında bulunanlar der ki: onu tedavi edecek bir doktor veya efsunlayacak bir efsuncu yokmu ki onun efsunuyla iyileşsin
28. “Onun kesin ayrılık olduğunu anlar” Kendisine ölüm gelen kişi bunu dünyadan aile ve maldan ayrılık olduğunu yakin ile inanır.
29. “Ayaklar birbirine dolaştığında” Can çekişmenin şiddetiyle veya şiddetlerin üst üste gelmesiyle
30. “O gün Rabbine sevk edilir” Melekler Ruhu Allah’ın emrettiği yere sevkederler. Çünkü varış onadır.