1. “Nun” Allah yeryüzünün üzerinde bulunduğu balığa yemin ediyor.331 “Kaleme” Allah'ın yarattığı kaleme. Böylece onunla kıyamete kadar olacak olanlar yazıldı. “Ve yazdıklarına andolsun” Meleklerin yazdıklarına
1. “Nun” Allah yeryüzünün üzerinde bulunduğu balığa yemin ediyor.331 “Kaleme” Allah'ın yarattığı kaleme. Böylece onunla kıyamete kadar olacak olanlar yazıldı. “Ve yazdıklarına andolsun” Meleklerin yazdıklarına
2. “Sen Rabbinin nimetiyle” Allah’ın sana inam ettiği peygamberlikle “Deli değilsin” Yani deli olmazsın. Allah sana peygamberlik nimetini verdi. Bu onların şu sözlerine cevaptır. “Dediler ki: Ey kendisine zikir indirilen elbette sen delisin” Hicr: 15/6
3. “Senin için kesintisiz bir ecir vardır” Eksiltilmeyen ve kesilmeyen
4. “Ve şüphesiz sen büyük bir ahlak üzeresin” Allah’ın Kur'an’da sana emrettiği ahlak üzerisin.
5. “Göreceksin” Ey Muhammed “Ve onlar da görecekler” Seni delilikle itham eden müşrikler de
6-7. “Hanginizin fitnelendiğini” Senin mi yoksa onların mı fitne içinde olduğunu?
6-7. “Hanginizin fitnelendiğini” Senin mi yoksa onların mı fitne içinde olduğunu?
8. “Yalancılara itaat etme” Seni çağırdıkları dinlerine uyma.
9. “Onlar senin kendilerine yaranmanı isterler ki: kendileri de sana yaransınlar” Senin yumuşamanı isterler ki kendileri de sana karşı yumuşasınlar.
10. “Her yemin edene” Batıl ile çok yemin eden yani Velid b. Muğire “Ve aşağılık olana itaat etme” Hakir olana da
11. “Ayıplayıp kötüleyen ve söz getirip götürene de” İnsanlar arasında koğuculuk yapıp onları ayıplayan aralarını bozmaya çalışana
12. “Hayrı men edene” Mala olan düşkünlüğünden başkasının haklarında cimrilik eden “Haddi aşan” Zulümde ileri giden “Ve günahkar olana” Çok günah işleyene
13. “Zorba ve kaba olan” Katı ve despot olan “Bundan sonra da” Bu zikir ettiğimiz vasıflardan sonra “Kötülükle damgalı” Kavmine sonradan iltihak edip onlardan olmayan
14. “Çok mal ve çocuk sahibi oldu diye” Kur'an’ı yalanlıyor
15. “Ayetlerimiz ona okunduğunda bunlar eskilerin uydurma masallarıdır der” Yani Allah’ın kendisine verdiği mal ve çocuk nimetlerine karşılık ayetlerinizi inkar mı ediyor?
16. “Onun burnu üzerine damga vuracağız” Yani yaşadığı sürece onun burnu üzerinde kalacak bir işaret koyacağız. Bedir günü onun burnunu kılıçla damgalayacağız.
17. “fiüphesiz onlara bela verdik” Mekke ehlini açlık ve kıtlıkla imtihan ettik. “Bahçe sahiplerine bela verdiğimiz gibi” Bahçe sahiplerinin bahçelerini yakıp kuvvetlerini giderdiğimiz gibi onları da imtihan ettik. Bu kimseler Yemen taraflarında oturan bir kavimdi. Bahçesi olan bir babaları vardı. O ...
18. “Ve istisna da etmiyorlardı” İnşallah demiyorlardı.
19. “Onlar uyurlarken Rabbin tarafından gelen bir bela onu kuşattı” Allah bahçenin üzerine bir ateş gönderip hepsini yaktı.
20. “Bahçe kökünden kuruyup kapkara oldu” Gece karanlığı gibi simsiyah oldu.
21. “Sabahleyin birbirlerine seslendiler” Sabah olunca ürünü devşirmek için birbirlerini çağırdılar.
22. “Eğer ürününüzü devşirecekseniz erkenden kalkıp bahçenize gidin” Ürünlerini toplamak için
23. “Ve gittiler” Bahçelerinin başına “Kendi aralarında fısıldaşıyorlardı” Kendi aralarında gizlice konuşuyorlardı.
24. “Bugün yanınıza hiç bir miskin girmesin” diyorlardı.
25. “Gayretle gittiler” Azim ve kararlılıkla “Güçleri yetermiş gibi” Bahçenin ürünlerini toplayacaklarına güçleri yetermiş sandılar.
26. “Onu gördüklerinde” Yanık ve simsiyah olarak “Dediler ki: fiüphesiz biz şaşkınlardanız” Yolumuzu şaşırmışız. Bu bahçe de bizim değildir. Sonra da bunun Allahtan bir ceza olduğunu bildiler. Ve dediler ki:
27. “Bilakis biz mahrum edilenlerdeniz” Miskinleri menetmekle biz de bahçemizin ürünlerinden yoksun bırakıldık.
28. “Ortancaları dedi ki:” En faziletlileri ve adaletli olanları “Size dememiş miydim? Tesbih etmeniz gerekmez miydi?” İstisna etmeniz gerekmezmiydi? Burada tesbihin manası, İnşaallah sözü ile istisna etmektir. Çünkü bu bir yüceltmedir. Her yüceltme de Allah'ı tesbihtir.
29. “Dediler ki: Rabbimiz münezzehtir” Onu zulm etmekten tenzih ettiler. Ve kendilerinin zulüm ettiğini ikrar ettiler. Ve dediler ki: “fiüphesiz biz zalimlerdendik”
30. “Birbirlerine yönelerek kendilerini kınadılar” Miskinlerin haklarından mahrum etmek ve bundan kaçmak için yaptıkları fiilden dolayı birbirlerini kınadılar.