Otoritelerin çoğunluğuna göre, (9. sure -Tevbe- hariç bütün surelerin başında yer alan) bu ifade Fâtiha'nın ayrılmaz bir parçasını oluşturur. Bu nedenle 1. ayet olarak numaralandırılmıştır. Bütün diğer örneklerde ise besmele, surelerin başında yer alır ve fakat ayet sayılmaz. Rahmân ve Rahîm ilahî s...
Otoritelerin çoğunluğuna göre, (9. sure -Tevbe- hariç bütün surelerin başında yer alan) bu ifade Fâtiha'nın ayrılmaz bir parçasını oluşturur. Bu nedenle 1. ayet olarak numaralandırılmıştır. Bütün diğer örneklerde ise besmele, surelerin başında yer alır ve fakat ayet sayılmaz. Rahmân ve Rahîm ilahî sıfatlarının her ikisi de "bağışlama", "merhamet", "şefkat" anlamına gelen ve fakat daha da kapsayıcı bir mana ifade eden rahmet isminden (bu ismin masdarından) türetilmişlerdir. İlk zamanlardan bu yana İslam alimleri, bu iki terimi birbirinden ayıran anlam nüanslarını tanımlamaya çalışmışlardır. Bu açıklamaların en ikna edici ve sade olanı İbni Kayyım'a aittir (Menâr I, 48'den naklen): (Ona göre,) Rahmân terimi, Allah'ın Varlığı kavramında içkin (mündemiç) bulunan ve ondan koparılması mümkün olmayan rahmet saçıcılığı vasfını kapsarken, Rahîm, bu rahmetin O'nun mahlukatı üzerindeki tezahürünü ve onlar üzerindeki etkisini, başka bir deyişle O'nun aktivite (faaliyet) tarafını ifade eder.
Kalem suresi, vahyin kronolojisinde, büyük ihtimalle üçüncü sırada yer almaktadır. Bazı otoriteler -Suyûtî de onlardan biridir- bunun, 96. surenin (Alak) ilk beş ayetinden hemen sonra nazil olduğu görüşündedirler; ancak bu görüş, bazı sahih Hadislerle çelişmektedir. Bu rivayetlere göre, vahyin geliş sırasına göre 74. surenin (Müddessir) büyük bölümü ikinci sırada yer almaktadır (bkz. sözkonusu surenin giriş notu). Ancak ne olursa olsun, "Kalem", tartışmasız şekilde, Kur'an'ın ilk nazil olan bölümlerinden birini oluşturmaktadır.
Nûn. (1) DÜŞÜN kalemi; ve [onunla] yazdıklarını! (2)
1 - Bu, Kur'an'ın birçok suresinin başında yer alan "birbirinden kopuk"/"kesik" (yani, münferit) harflerin (mukattaât) kronolojik olarak ilk kullanılışıdır: Bu harfler konusundaki çeşitli teoriler için bkz. Ek II. Çoğunlukla Taberî tarafından nakledilen bazı önceki müfessirlerin, nûn olarak telaffuz edilen n harfinin hem "büyük balık" hem de "mürekkep hokkası" anlamına gelen aynı telaffuza sahip ismin kısaltılması olduğu şeklindeki görüşleri, bazı tanınmış otoriteler (mesela Zemahşerî ve Râzî) tarafından gramatik gerekçelerle reddedilmiştir.
2 - Bu cümlenin başındaki ve yemin edatının anlamı için bkz. 74:32 ile ilgili not 23'ün ilk yarısı. "Kalem"in zikredilmesi, ilk Kur'an vahyi olan 96. surenin ilk beş ayetini hatırlatmak ve böylece Muhammed (s)'in peygamberliği gerçeğini vurgulamak içindir. "Kalem" kavramının sembolik anlamı konusunda bkz. 96:3-5 ve ilgili not 3.