1. “Hamd Allah'adır” Tazim yönüyle “Göklerde ve yerde bulunan her şey O’nundur. Ahirette de hamd O’nadır” Çünkü cennet ehli O’na hamd eder.
1. “Hamd Allah'adır” Tazim yönüyle “Göklerde ve yerde bulunan her şey O’nundur. Ahirette de hamd O’nadır” Çünkü cennet ehli O’na hamd eder.
2. “Yerin içine gireni bilir” Oraya giren su ve ölüleri “Ve ondan çıkanı da” Bitkileri “Gökten inen şeyleri” Yağmur vb. “Ve ona çıkanı” Melekleri
3. “İnkarcılar dediler ki:” Tekrar dirilişi inkar edenler. “(Kıyamet) Saat (i) bize gelmez” Yani diriltilmeyiz. “De ki” Ey Muhammed onlara “Hayır, gaybı bilen Rabbime yemin olsun ki o size gelecektir” “O’ndan gizli kalmaz” Ayeti Yunus suresinde tefsir edilmiştir.
4. “Karşılığını vermesi için” Bu az önce geçen “Size gelecektir” sözüne dönmektedir. Yani elbette kıyamet size gelecek ve “İman edenleri ve salih amel işleyenleri mükafatlandırmak için”
5. “Ayetlerimiz hakkında bizi aciz bırakmak için gayret sarfedenler” Bu ayet Hac suresinde tefsir edildi.
6. “Kendilerine ilim verilenler görürler” Ehli kitaptan iman eden kimseler “Rabbinden sana indirileni” Kur'an’ı “Onun hak olduğunu ve aziz olan dosdoğru yola ilettiğini bilirler” Kur'an’ın
7. “İnkar edenler dediler ki:” Dirilişi inkar ederek ve buna taaccup ederek “Size bir adam gösterelim mi?” Muhammed’i “Dağılıp parçalandığınızda” Ufalanıp parça parça olduğunuzda “Yeni bir yaratılış içinde olacağınızı size haber veren” Yani tekrar dirileceğinizi söyleyen
8. “O Allah'a yalan mı uyduruyor” Haber verdiği diriliş konusunda ona iftira mı ediyor? “Yoksa onda bir delilik mi var?” Yoksa o ne dediğini bilmez bir delimidir? Allah teala buna karşı şöyle buyuruyor. “Bilakis ahirette inanmayanlar uzak bir sapıklık ve azab içerisindedirler”
9. “Gökte ve yerde, önlerinde ve arkalarında bulunanları görmüyorlar mı?” Onlar bilmiyorlar mı ki, nerede olurlarsa olsunlar önlerindeki yeri ve göğü gördüleri gibi arkalarındakini görmüyorlar mı? “Biz dilersek onları yerin dibine geçiririz veya üzerlerine gökten parçalar indiririz” Yani azab “Bunda...
10. “Davud'a katımızdan bir üstünlük verdik” Sonra bu üstünlüğü açıklamaktadır. “Ey dağlar” Dedik ki ey dağlar, “onunla beraber tesbih ediniz” Onunla birlikte Rabbinizi tenzih ediniz “Ve ey kuşlar” Davud’u (a.s.) tesbih ettiği zaman dağlar da tesbihle ona cevap verirlerdi. Üzerinde uçan kuşlar da ay...
11. “Geniş zırhlar yap” Tam kamil zırhlar “dokumasını ölçülü yap” Zırhların çivilerini ince yapma ki birbirinden ayrılmasın ne de katı yap ki halkalar birbirine girmesin. Zırhları ihtiyac üzere ölçülü yap. Ayette geçen "serd" kelimesi zırh dokuma sanatıdır. “Ve yapınız” Ey Davud ve ailesi “İyi şeyle...
12. “Süleyman'a da rüzgarı boyun eğdirdik” Rüzgarı onun emrine verdik. “Sabah gidişi bir aylık” Yani gündüzün ortasına kadarki yürüyüşü bir aylık mesafe kadar, gündüzün diğer yarısında akşama kadarki yürüyüşü de yine bir aylık mesafe kadardı. “Onun için katran kaynağını da akıttık” Yani bakır madeni...
13. “Ona dilediği kadar mihraplar” Meclisler, evler ve mescidler “Ve heykeller” Peygamberlerin suretlerini yapıyorlardı. Çünkü insanların onları görüp ibadetlerini daha da artması için onların resimlerini mescidlere yapıyorlardı. “Ve büyük leğenler” Büyük kaplar “havuzlar gibi” Suların içinde toplan...
14. “Ölümüne karar verdiğimiz zaman ölümünü onlara asasını yemekte olan bir ağaç kurdundan başkası haber vermedi” Süleyman (a.s.) şöyle diyordu. Ey Allah'ım ölümümü cinlere gösterme. Taki insanlar cinlerin gaybı bilmediklerini bilsinler. İşte Süleyman (a.s.) asasına dayalı bir şekilde bir yıl boyunc...
15. “Sebe için” Kabilenin ismi Bu evin yıkımı için” dedi. Süleyman: “Ey Allah'ım ölümümü cinlere gösterme. Taki insanlar cinlerin gaybı bilmediklerini bilsinler” Sonra asasına bir yer kazıdı ve ölü olarak tam bir yıl ona dayalı olarak durdu. Cinler ise çalışıyorlardı. Bir kurt onun asasının dibini y...
16. “Yüz çevirdiler” Peygamberleri yalanmakla Allah'ın emrinden “Bu nedenle üzerlerine arim selini gönderdik” Suyun hapsedildiği bir settir. Suyu bahçelerine girmekten engelleyen bir setleri vardı. Allah bir fare gönderip o seti deldirdi. Böylece üzerlerine su fışkırdı ve bütün bahçeleri su altında ...
17. “İşte nankörlüklerinden dolayı onları böyle cezalandırdık” Allah'ın nimetlerine nankörlük ettiklerinden dolayı onları böyle cezalandırdık. “Biz nankörden başkasını cezalandırırmıyız” Yaptığı kötü amellere karşılık. Çünkü mü'min kimsenin kötülükleri örtülür kafir ise yaptığı her kötü amelle cezal...
18. “Onlarla içinde bereketler yarattığınız şehir halkı arasında” fiam bölgesi “Açıkça görünen kentler yaptık” Birbirine bitişik. Bu kentten diğer kentler de görünür. Onlar Sebe'den çıkıp fiam'a giderken imar edilmiş kentlerden geçiyorlardı. “Bunlar arasında yürümeyi takdir ettik” Yürüyüşlerini bir öl...
19. “Dediler ki: Ey Rabbimiz seferlerimizin arasını uzaklaştır” Çünkü artık rahatlıktan bıkmışlardı. Nimetlerden sıkılmışlardı. Bu nedenle kentlerinin arasının uzaklaştırılmasını böylece aralarındaki seferlerinin uzamasını Rabblerinden istediler. “Ve kendilerine zulüm ettiler” Küfür ve nankörlükle “...
20. “İblis onlar hakkındaki zannını doğru çıkardı” Onları saptıracağını zannetmişti. Ve bu zannı doğru çıktı. “Mü'minlerden bir fırka hariç ona tabi oldular” Yani mü'minler hariç diğer insanlar hakkında zannettiği şekilde onları buldu.
21. “Onun onlar üzerinde bir eğemenliği yoktur” Onları kendisine tabi ettirecek bir delili yoktur. “Ancak bilelim diye” Yani onları İblis'le imtihan etmemizin nedeni bilmek içindir. “Ahirete inananla onda şüphe edeni birbirinden ayırıp bilelim diye” İblis'in onları içine düşürdüğü şüphe ve onun sapt...
22. “De ki:” Ey Muhammed kavminin müşriklerine “İddia ettiklerinizi çağırın” İlah olduğunu sandığınız kimseleri “Allah'tan başka” Bu tehdit emridir. Sonra o ilahları vasıf ederek şöyle diyor. “Göklerde ve yerde zerre ağırlığınca bir şeye malik değildirler. Ve onların oralarda” Göklerde ve yerde “Hiç...
23. “Onun katında Allah'ın kendisine izin verdiği kimseden başka hiç kimse şefaat edemez” Allah'ın kendisine şefaat etme izni verdiği kimsenin dışında hiçkimsenin şefaati fayda etmez. “Öyle ki kalplerinden korku gittiğinde” Ölümden sonra delillerinin ispatı için müşriklerin kalplerinden korku gideri...
24. “De ki: Kim sizi göklerden rızıklandırıyor” Yağmur ile “Ve yerden” Bitkilerle. Sonra onlara haber vermesini emrederek şöyle buyuruyor. “De ki: Allah” Yani böyle yapan Allah'tır. Bu ise aleyhlerine bir delildir. Aleyhlerine delil ikame ettikten sonra sapıklık üzerinde olduklarını onlara söylemesi...
25. “De ki sizler bizim işlediğimiz suçtan sorumlu değilsiniz. Biz de sizin yaptıklarınızdan sorulmayız” Bu ayet Kafirun süresi 6 cı ayet gibidir. “Sizin dininiz size benim dinim bana” Sonra Allah'ın onları kıyamet günü toplayacağını ve aralarında hüküm vereceğini haber vermektedir.
26. “De ki Rabbimiz bizi bir araya toplayacaktır. Sonra aramıza hak ile hükmedecektir. O sorunları en güzel çözen ve bilendir”
27. “De ki ona kattığınız ortakları bana gösterin” İbadette Allah'a ortak kıldığınız ilahları yani putları. Yani bana onların bir şey yarattıklarını gösteriniz. Bu ayet muhtasardır. Onu izah eden şu ayettir. “De ki Allah'tan başka çağırdığınız ortaklardan yer yüzünde ne yarattıklarını bana gösterini...
28-30. “Biz seni bütün insanlara gönderdik” Bütün insanları uyarıcı ve müjdeci oarak gönderdik. “Fakat insanların çoğu bilmiyorlar” Bunu
28-30. “Biz seni bütün insanlara gönderdik” Bütün insanları uyarıcı ve müjdeci oarak gönderdik. “Fakat insanların çoğu bilmiyorlar” Bunu
28-30. “Biz seni bütün insanlara gönderdik” Bütün insanları uyarıcı ve müjdeci oarak gönderdik. “Fakat insanların çoğu bilmiyorlar” Bunu