Sure, 15. ayette ifadesini bulan secde (teslimiyet ve acziyet ifadesi olarak yere kapanmak) teması münasebetiyle bu ismi almıştır.
Kaynak: Ebu'l A'lâ Mevdûdî · Tefhîmu'l-Kur'an
Nüzul Zamanı
Sure'nin üslûbundan, onun Mekke döneminin ortalarında, daha da tahsis edilirse, bu dönemin başlangıç safhasında nazil olduğu açıkça anlaşılmaktadır; zira okuyucu sonraki safhalarda nazil olan surelerde ifadesini bulan şiddetli baskı ve zulme bu surenin arka plânında rastlamamaktadır.
Kaynak: Ebu'l A'lâ Mevdûdî · Tefhîmu'l-Kur'an
Surenin Konusu
Surenin ana fikri insanların tevhid, ahiret ve risaletle ilgili şüphelerini gidermek ve onları bu üç hakikate davet etmektir. Mekke müşrikleri Rasûlullah'la (s.a.) özel olarak görüştükten sonra birbirlerine şöyle diyorlardı: "Bu adam acaip şeyler uyduruyor. Bazen ölümden sonrasına ait haberler veriyor ve şöyle diyor: "Toprak olduktan sonra hesab vermeye çağrılacaksınız, Cennet olacak, cehennem olacak..." Bazen şöyle diyor: "Yalnızca bir olan Allah ilahtır." Bazen de şunları söylüyor: "Size okuduğum bu sözler kendi sözlerim değil. Allah'ın kelamıdır. İşte ortaya attığı hep böyle acaip şeyler." Bu şüphe ve endişelere verilen cevap Sure'nin ana fikir ve temel konusunu oluşturmaktadır.
Bu bağlamda müşriklere şu söylenmektedir: "Kesinlikle bu Allah kelâmıdır; risaletin rahmet ve bereketinden mahrum kalmış gaflet içine gömülmüş insanları uyandırmak için inzal edilmiştir. Allah'tan geldiği apaçık ve âşikar iken ona nasıl uydurma diyebiliyorsunuz?"
Sonra onlara şöyle sorulmaktadır: "Akl-ı seliminizi kullanın, Kur'an'la gelen şeylerin acaip, işitilmedik şeyler olup olmadığına kendiniz karar verin. Göklerin ve yerin yönetimine bakın, kendi bünye ve hilkatiniz üzerine düşünün. Bu şeyler Rasûl'ün Kur'an'da size sunduğu öğretiye tanıklık etmiyor mu? Kâinattaki nizam tevhid'e mi, yoksa şirke mi delâlet ediyor? Tüm bu nizamı ve kendi yaradılışınızı düşündüğünüzde, size şimdi varoluşu bahşeden bir varlığın sizi tekrar yaratamayacağına aklınız hükmediyor mu?"
Sonra ahiretten bir sahne tasvir ediliyor, imanın semeresi ve küfrün kötü sonuçları sergileniyor ve insanlar azap günleriyle karşılaşmadan önce küfürden vazgeçmeye, ahirette kendilerinin yararına olacak Kur'an öğretisini kabule teşvik ediliyorlar.
Sonra kendilerine şunlar söyleniyor: "Sonsuz rahmetinden ötürü Allah, insanları hatalarından dolayı tek ve nihaî bir kararla hemen cezalandırmaz; onları ufak tefek problem, zorluk, felaket, kayıp ve ters durumlara maruz bırakarak belki kendilerine gelip öğüt dinlerler diye, önceden uyarır."
Daha sonra şu söylenir: "Bu, Allah'tan insana gönderilen, kendi türünde ilk kez görülüp duyulmuş bir kitap değildir. Hepinizin bildiği gibi, önce Musa'ya da kitap gönderilmişti. Bunda garipsenecek hiçbir şey yok. Emin olun ki, bu kitap Allah'tan nazil olmuştur ve iyi bilin ki, bir zamanlar Musa zamanında olanlar şimdi de vuku bulacaktır. Liderlik şimdi de İlahi Kitab'ı kabullenenlere bahşedilecek, reddedenlerse helâk olacaktır."
Akâbinde Mekke müşriklerine şu tavsiyede bulunulmaktadır: "Ticarî seyahatleriniz esnasında harabelerinin yanından geçip durduğunuz helâk olmuş eski kavimlerin akibetlerine bakın. Siz de aynı akibete uğramak ister misiniz? Dış görünüşe ve yüzeyde olana bakıp aldanmayın. Bugün hiçkimsenin birkaç genç adam, bazı köleler ve zavallılar dışında Muhammed'i (s.a) dinlemediğini ve O'nun her taraftan kendisine yönelen çirkin davranışların ve sövgülerin hedefi olduğunu görmektesiniz. Sonra bundan, O'nun risaletinin yürümeyeceği gibi yanlış bir izlenime kapılıyorsunuz. Fakat bu, gözlerinizin bir yanıltmacası sadece. Oysa günlük hayatınızda yaşadığınız şeydir! Önce çıplak olan toprak, bir yağmur çiselemesiyle üzeri bitki örtüsüyle yeşermeye başlayıverir.
Daha önce toprağın altında bulunan şeylerin böyle bir yeşillik ve bitki zenginliğini gizlediği hiç kimsenin aklından bile geçmiyordu."
Sonuç bölümünde, Rasûlulah'ın şuna dikkati çekiliyor! "Bu insanlar söylediğin şeyleri, bu kesin zafere ulaşacağın haberini alaya alıyorlar. Onlara de ki: "Sizin ve bizim hakkımızda son hüküm geldiğinde, artık size hiç yararı olmayacak. İnanacaksanız, şimdi inanın, yok eğer son hükmü bekleyecekseniz, bekleyin bakalım dilediğiniz gibi!.."
Kaynak: Ebu'l A'lâ Mevdûdî · Tefhîmu'l-Kur'an
32
Secde · Mekke
السجدة
30
Sure Adı Açıklaması
Sure, 15. ayette ifadesini bulan secde (teslimiyet ve acziyet ifadesi olarak yere kapanmak) teması münasebetiyle bu ismi almıştır.
Kaynak: Ebu'l A'lâ Mevdûdî · Tefhîmu'l-Kur'an
Nüzul Zamanı
Sure'nin üslûbundan, onun Mekke döneminin ortalarında, daha da tahsis edilirse, bu dönemin başlangıç safhasında nazil olduğu açıkça anlaşılmaktadır; zira okuyucu sonraki safhalarda nazil olan surelerde ifadesini bulan şiddetli baskı ve zulme bu surenin arka plânında rastlamamaktadır.
Kaynak: Ebu'l A'lâ Mevdûdî · Tefhîmu'l-Kur'an
Surenin Konusu
Surenin ana fikri insanların tevhid, ahiret ve risaletle ilgili şüphelerini gidermek ve onları bu üç hakikate davet etmektir. Mekke müşrikleri Rasûlullah'la (s.a.) özel olarak görüştükten sonra birbirlerine şöyle diyorlardı: "Bu adam acaip şeyler uyduruyor. Bazen ölümden sonrasına ait haberler veriyor ve şöyle diyor: "Toprak olduktan sonra hesab vermeye çağrılacaksınız, Cennet olacak, cehennem olacak..." Bazen şöyle diyor: "Yalnızca bir olan Allah ilahtır." Bazen de şunları söylüyor: "Size okuduğum bu sözler kendi sözlerim değil. Allah'ın kelamıdır. İşte ortaya attığı hep böyle acaip şeyler." Bu şüphe ve endişelere verilen cevap Sure'nin ana fikir ve temel konusunu oluşturmaktadır.
Bu bağlamda müşriklere şu söylenmektedir: "Kesinlikle bu Allah kelâmıdır; risaletin rahmet ve bereketinden mahrum kalmış gaflet içine gömülmüş insanları uyandırmak için inzal edilmiştir. Allah'tan geldiği apaçık ve âşikar iken ona nasıl uydurma diyebiliyorsunuz?"
Sonra onlara şöyle sorulmaktadır: "Akl-ı seliminizi kullanın, Kur'an'la gelen şeylerin acaip, işitilmedik şeyler olup olmadığına kendiniz karar verin. Göklerin ve yerin yönetimine bakın, kendi bünye ve hilkatiniz üzerine düşünün. Bu şeyler Rasûl'ün Kur'an'da size sunduğu öğretiye tanıklık etmiyor mu? Kâinattaki nizam tevhid'e mi, yoksa şirke mi delâlet ediyor? Tüm bu nizamı ve kendi yaradılışınızı düşündüğünüzde, size şimdi varoluşu bahşeden bir varlığın sizi tekrar yaratamayacağına aklınız hükmediyor mu?"
Sonra ahiretten bir sahne tasvir ediliyor, imanın semeresi ve küfrün kötü sonuçları sergileniyor ve insanlar azap günleriyle karşılaşmadan önce küfürden vazgeçmeye, ahirette kendilerinin yararına olacak Kur'an öğretisini kabule teşvik ediliyorlar.
Sonra kendilerine şunlar söyleniyor: "Sonsuz rahmetinden ötürü Allah, insanları hatalarından dolayı tek ve nihaî bir kararla hemen cezalandırmaz; onları ufak tefek problem, zorluk, felaket, kayıp ve ters durumlara maruz bırakarak belki kendilerine gelip öğüt dinlerler diye, önceden uyarır."
Daha sonra şu söylenir: "Bu, Allah'tan insana gönderilen, kendi türünde ilk kez görülüp duyulmuş bir kitap değildir. Hepinizin bildiği gibi, önce Musa'ya da kitap gönderilmişti. Bunda garipsenecek hiçbir şey yok. Emin olun ki, bu kitap Allah'tan nazil olmuştur ve iyi bilin ki, bir zamanlar Musa zamanında olanlar şimdi de vuku bulacaktır. Liderlik şimdi de İlahi Kitab'ı kabullenenlere bahşedilecek, reddedenlerse helâk olacaktır."
Akâbinde Mekke müşriklerine şu tavsiyede bulunulmaktadır: "Ticarî seyahatleriniz esnasında harabelerinin yanından geçip durduğunuz helâk olmuş eski kavimlerin akibetlerine bakın. Siz de aynı akibete uğramak ister misiniz? Dış görünüşe ve yüzeyde olana bakıp aldanmayın. Bugün hiçkimsenin birkaç genç adam, bazı köleler ve zavallılar dışında Muhammed'i (s.a) dinlemediğini ve O'nun her taraftan kendisine yönelen çirkin davranışların ve sövgülerin hedefi olduğunu görmektesiniz. Sonra bundan, O'nun risaletinin yürümeyeceği gibi yanlış bir izlenime kapılıyorsunuz. Fakat bu, gözlerinizin bir yanıltmacası sadece. Oysa günlük hayatınızda yaşadığınız şeydir! Önce çıplak olan toprak, bir yağmur çiselemesiyle üzeri bitki örtüsüyle yeşermeye başlayıverir.
Daha önce toprağın altında bulunan şeylerin böyle bir yeşillik ve bitki zenginliğini gizlediği hiç kimsenin aklından bile geçmiyordu."
Sonuç bölümünde, Rasûlulah'ın şuna dikkati çekiliyor! "Bu insanlar söylediğin şeyleri, bu kesin zafere ulaşacağın haberini alaya alıyorlar. Onlara de ki: "Sizin ve bizim hakkımızda son hüküm geldiğinde, artık size hiç yararı olmayacak. İnanacaksanız, şimdi inanın, yok eğer son hükmü bekleyecekseniz, bekleyin bakalım dilediğiniz gibi!.."
1-5. “Gökten yere emri tedbir eder” Yani gökte hüküm verip dünya günleri süresince onu yeryüzüne indirir. “Sonra ona yükselir” Yani iş ve tedbir tekrar göğe döner. Dünyadaki süresi tamamlanıp bitince tekrar ona döner. “Sizin hesabınızca bin yıl miktarında bir gün içinde ona çıkar” Yani kıyamet günüd...
1-5. “Gökten yere emri tedbir eder” Yani gökte hüküm verip dünya günleri süresince onu yeryüzüne indirir. “Sonra ona yükselir” Yani iş ve tedbir tekrar göğe döner. Dünyadaki süresi tamamlanıp bitince tekrar ona döner. “Sizin hesabınızca bin yıl miktarında bir gün içinde ona çıkar” Yani kıyamet günüdür. Bu gün bazı kimselerin üzerine öyle uzar ve şiddetlenir ki sanki elli bin yıl gibi olur. Bazılarına da öyle kısa gelir ki bilinen bir sonu yoktur.
Tenzîlul kitâbi lâ reybe fîhi min rabbil âlemîn(âlemîne).
Kendisinde şüphe olmayan bu kitabın indirilişi, âlemlerin Rabbi olan Allah tarafındandır.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
1-5. “Gökten yere emri tedbir eder” Yani gökte hüküm verip dünya günleri süresince onu yeryüzüne indirir. “Sonra ona yükselir” Yani iş ve tedbir tekrar göğe döner. Dünyadaki süresi tamamlanıp bitince tekrar ona döner. “Sizin hesabınızca bin yıl miktarında bir gün içinde ona çıkar” Yani kıyamet günüd...
1-5. “Gökten yere emri tedbir eder” Yani gökte hüküm verip dünya günleri süresince onu yeryüzüne indirir. “Sonra ona yükselir” Yani iş ve tedbir tekrar göğe döner. Dünyadaki süresi tamamlanıp bitince tekrar ona döner. “Sizin hesabınızca bin yıl miktarında bir gün içinde ona çıkar” Yani kıyamet günüdür. Bu gün bazı kimselerin üzerine öyle uzar ve şiddetlenir ki sanki elli bin yıl gibi olur. Bazılarına da öyle kısa gelir ki bilinen bir sonu yoktur.
Em yekûlûnefterâh(yekûlûnefterâhu), bel huvel hakku min rabbike li tunzire kavmen mâ etâhum min nezîrin min kablike leallehum yehtedûn(yehtedûne).
Yoksa onu (Muhammed) uydurdu mu diyorlar? Hayır, o senden önce kendilerine bir uyarıcı gelmemiş olan bir kavmi korkutman için, Rabbin tarafından gelen bir haktır. Gerek ki, hidayeti kabul ederler.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
1-5. “Gökten yere emri tedbir eder” Yani gökte hüküm verip dünya günleri süresince onu yeryüzüne indirir. “Sonra ona yükselir” Yani iş ve tedbir tekrar göğe döner. Dünyadaki süresi tamamlanıp bitince tekrar ona döner. “Sizin hesabınızca bin yıl miktarında bir gün içinde ona çıkar” Yani kıyamet günüd...
1-5. “Gökten yere emri tedbir eder” Yani gökte hüküm verip dünya günleri süresince onu yeryüzüne indirir. “Sonra ona yükselir” Yani iş ve tedbir tekrar göğe döner. Dünyadaki süresi tamamlanıp bitince tekrar ona döner. “Sizin hesabınızca bin yıl miktarında bir gün içinde ona çıkar” Yani kıyamet günüdür. Bu gün bazı kimselerin üzerine öyle uzar ve şiddetlenir ki sanki elli bin yıl gibi olur. Bazılarına da öyle kısa gelir ki bilinen bir sonu yoktur.
Allâhullezî halakas semâvâti vel arda ve mâ beynehumâ fî sitteti eyyâmin summestevâ alel arş(arşi), mâ lekum min dûnihî min veliyyin ve lâ şefîi(şefîin), e fe lâ tetezekkerûn(tetezekkerûne).
Allah O'dur ki, gökleri, yeri ve ikisi arasındakileri altı günde yaratmış, sonra Arş üzerine istivâ buyurmuştur (hakim olmuştur). Sizin için O'ndan başka ne bir dost vardır, ne de bir şefaatçi! Artık düşünmeyecek misiniz?— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
1-5. “Gökten yere emri tedbir eder” Yani gökte hüküm verip dünya günleri süresince onu yeryüzüne indirir. “Sonra ona yükselir” Yani iş ve tedbir tekrar göğe döner. Dünyadaki süresi tamamlanıp bitince tekrar ona döner. “Sizin hesabınızca bin yıl miktarında bir gün içinde ona çıkar” Yani kıyamet günüd...
1-5. “Gökten yere emri tedbir eder” Yani gökte hüküm verip dünya günleri süresince onu yeryüzüne indirir. “Sonra ona yükselir” Yani iş ve tedbir tekrar göğe döner. Dünyadaki süresi tamamlanıp bitince tekrar ona döner. “Sizin hesabınızca bin yıl miktarında bir gün içinde ona çıkar” Yani kıyamet günüdür. Bu gün bazı kimselerin üzerine öyle uzar ve şiddetlenir ki sanki elli bin yıl gibi olur. Bazılarına da öyle kısa gelir ki bilinen bir sonu yoktur.
O, gökten yere, (yukarıdan aşağıya) işleri düzenler, sonra da o işler, sizin saydıklarınızdan bin yıl kadar olan bir günde O'na yükselir.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
5-6. “Gökten yere emri tedbir eder” Yani gökte hüküm verip dünya günleri süresince onu yeryüzüne indirir. “Sonra ona yükselir” Yani iş ve tedbir tekrar göğe döner. Dünyadaki süresi tamamlanıp bitince tekrar ona döner. “Sizin hesabınızca bin yıl miktarında bir gün içinde ona çıkar” Yani kıyamet günüd...
5-6. “Gökten yere emri tedbir eder” Yani gökte hüküm verip dünya günleri süresince onu yeryüzüne indirir. “Sonra ona yükselir” Yani iş ve tedbir tekrar göğe döner. Dünyadaki süresi tamamlanıp bitince tekrar ona döner. “Sizin hesabınızca bin yıl miktarında bir gün içinde ona çıkar” Yani kıyamet günüdür. Bu gün bazı kimselerin üzerine öyle uzar ve şiddetlenir ki sanki elli bin yıl gibi olur. Bazılarına da öyle kısa gelir ki bilinen bir sonu yoktur.
İşte görüleni de görülmeyeni de bilen, her şeye gücü yeten, çok merhametli olan O'dur.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
5-6. “Gökten yere emri tedbir eder” Yani gökte hüküm verip dünya günleri süresince onu yeryüzüne indirir. “Sonra ona yükselir” Yani iş ve tedbir tekrar göğe döner. Dünyadaki süresi tamamlanıp bitince tekrar ona döner. “Sizin hesabınızca bin yıl miktarında bir gün içinde ona çıkar” Yani kıyamet günüd...
5-6. “Gökten yere emri tedbir eder” Yani gökte hüküm verip dünya günleri süresince onu yeryüzüne indirir. “Sonra ona yükselir” Yani iş ve tedbir tekrar göğe döner. Dünyadaki süresi tamamlanıp bitince tekrar ona döner. “Sizin hesabınızca bin yıl miktarında bir gün içinde ona çıkar” Yani kıyamet günüdür. Bu gün bazı kimselerin üzerine öyle uzar ve şiddetlenir ki sanki elli bin yıl gibi olur. Bazılarına da öyle kısa gelir ki bilinen bir sonu yoktur.
Summe sevvâhu ve nefeha fîhi min rûhihî ve ceale lekumus sem’a vel ebsâre vel ef’ideh(efidete), kalîlen mâ teşkurûn(teşkurûne).
Sonra onu düzenli bir şekle sokup, içine kendi ruhundan üfürdü. Ve sizin için kulaklar, gözler ve gönüller var etti. Siz pek az şükrediyorsunuz!— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
9-10. “Dediler ki:” Tekrar dirilişi inkar edenler “biz yerde kaybolduktan sonra mı?” Yani toprak olup yok olduktan sonra “Yeniden yaratılacağız” Bundan sonra tekrar mı yaratılıp diriltileceğiz?
Ve kâlû e izâ dalelnâ fîl ardı e innâ le fî halkın cedîd(cedîdin), bel hum bi likâi rabbihim kâfirûn(kâfirûne).
Onlar: «Biz yerde kaybolup gittikten sonra, gerçekten biz mi yeni bir yaratılışta bulunacağız?» dediler. Fakat onlar Rablerine kavuşmayı (O'nun huzuruna varacaklarını) inkâr eden kâfirlerdir.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
9-10. “Dediler ki:” Tekrar dirilişi inkar edenler “biz yerde kaybolduktan sonra mı?” Yani toprak olup yok olduktan sonra “Yeniden yaratılacağız” Bundan sonra tekrar mı yaratılıp diriltileceğiz?
Ve lev terâ izil mucrimûne nâkısû ruûsihim inde rabbihim, rabbenâ ebsarnâ ve semi’nâ ferci’nâ na’mel sâlihan innâ mûkinûn(mûkinûne).
Ey Muhammed! Günahkârların, Rablerinin huzurunda başları öne eğilmiş olarak: «Ey Rabbimiz! Gördük ve dinledik, şimdi bizi geri çevir de salih bir amel işleyelim, çünkü biz artık kesin bir şekilde inanıyoruz.» derlerken bir görsen!— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
12. “Bir görsen” Ey Muhammed “Mücrimleri” Müşrikleri “Başlarını eğmiş” Rabblerinden utandıklarından başlarını öne eğerek diyorlar ki: “Ey Rabbimiz gördük” Yalanladığımız şeyleri “İşittik” Peygamberlerin getirdiği şeylerin doğruluğunu senden duyduk. “Bizi geri dönder” Dünyaya “Salih ameller işleyelim...
12. “Bir görsen” Ey Muhammed “Mücrimleri” Müşrikleri “Başlarını eğmiş” Rabblerinden utandıklarından başlarını öne eğerek diyorlar ki: “Ey Rabbimiz gördük” Yalanladığımız şeyleri “İşittik” Peygamberlerin getirdiği şeylerin doğruluğunu senden duyduk. “Bizi geri dönder” Dünyaya “Salih ameller işleyelim”
Ve lev şi’nâ le âteynâ kulle nefsin hudâhâ ve lâkin hakkal kavlu minnî le emleenne cehenneme minel cinneti ven nâsi ecmaîn(ecmaîne).
Eğer biz dilemiş olsaydık her nefse hidâyetini verirdik. Fakat benden: «Bütün insanlar ve cinlerden cehennemi elbette dolduracağım.» sözü hak olmuştur.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
13. “Eğer dileseydik her nefse hidayetini verirdik” Doğru yolunu gösterirdik. Cehennem ehline denilir ki:
Fe zûkû bi mâ nesîtum likâe yevmikum hâzâ, innâ nesînâkum ve zûkû azâbel huldi bi mâ kuntum ta’melûn(ta’melûne).
«O halde bu gününüzle karşılaşmayı unuttuğunuzdan dolayı tadın azabı! İşte biz de sizi unuttuk. Yapmakta olduğunuz işler yüzünden tadın ebedî azabı!»— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
14. “Bu gününüzle karşılaşmayı unutmanın cezasını tadınız” Yani ona iman etmeyi terk etmenin “Biz de sizi unuttuk” Sizi ateşte bırakmakla.
İnnemâ yu’minu bi âyâtinellezîne izâ zukkirû bihâ harrû succeden ve sebbehû bi hamdi rabbihim ve hum lâ yestekbirûn(yestekbirûne).
Bizim âyetlerimize öyle kimseler iman eder ki, onlarla kendilerine öğüt verildiği zaman secdelere kapanırlar ve Rablerine hamd ile tesbih ederler de büyüklük taslamazlar.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
15. “Ancak hatırlatıldıkları zaman derhal secdeye kapananlar ayetlerimize inanırlar” Onlara öğüt verildiğinde “Secdeye kapanırlar” Allah’tan korkarak ona secde ederler. “Ve Rabblerini hamd ile tesbih ederler” Allah’a hamd etmekle onu kötülüklerden tenzih ederler. “Ve onlar kibirlenmezler de” Allah’a...
15. “Ancak hatırlatıldıkları zaman derhal secdeye kapananlar ayetlerimize inanırlar” Onlara öğüt verildiğinde “Secdeye kapanırlar” Allah’tan korkarak ona secde ederler. “Ve Rabblerini hamd ile tesbih ederler” Allah’a hamd etmekle onu kötülüklerden tenzih ederler. “Ve onlar kibirlenmezler de” Allah’a secde etmekten ve iman etmekten
Tetecâfâ cunûbuhum anil medâcıi yed’ûne rabbehum havfen ve tamaan ve mimmâ razaknâhum yunfikûn(yunfikûne).
Onların yanları yataklardan uzaklaşır, korku ve ümid içinde Rablerine dua ederler ve kendilerine verdiğimiz rızıklardan hayıra sarfederler.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
16. “Yanları yataklardan uzaktır” Kaburgaları yataklardan ve uyku yerlerinden uzaktır.130 “Rablerine korkarak” Ateşinden “Ve ümitle” Cennetini isteyerek “Dua ederler. Ve onlara verdiğimiz rızıktan infak ederler” Sadaka verirler
Fe lâ ta’lemu nefsun mâ uhfiye lehum min kurreti a’yun(a’yunin), cezâen bi mâ kânû ya’melûn(ya’melûne).
Şimdi hiç kimse kendileri için, yaptıklarına karşılık gözler aydınlığı olacak şeylerden neler gizlenmiş olduğunu bilemez.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
17. “Hiç bir nefis bilmez” Bu kimselerden “Onlar için saklanan şeyleri” Onlar için hazırlanan şeyleri “Göz nurundan” Gördüğü zaman onunla gözleri sevinen
Emmellezîne âmenû ve amilûs sâlihâti fe lehum cennâtul me’vâ nuzulen bi mâ kânû ya’melûn(ya’melûne).
Evet, iman edip de salih amelleri işleyen kimselerin, yaptıklarına karşılık bir konukluk (ağırlanma) olarak me'vâ (barınak) cennetleri vardır.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
18-20. “Mü'min olan fasık gibi olur mu?” Bu ayet Ali (ra) ve Velid b. Ukbe b. Ebi Muayt hakkında nazil oldu.131
Ve emmellezîne fesekû fe me’vâhumun nâr(nâru), kulle mâ erâdû en yahrucû minhâ uîdû fîhâ, ve kîle lehum zûkû azâben nârillezî kuntum bihî tukezzibûn(tukezzibûne).
Ama fâsıklık etmiş olanların barınakları ateştir. Oradan her çıkmak istediklerinde oraya geri çevrilirler ve kendilerine: «Haydi tadın o ateşin yalanlayıp durduğunuz azabını!» denir.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
18-20. “Mü'min olan fasık gibi olur mu?” Bu ayet Ali (ra) ve Velid b. Ukbe b. Ebi Muayt hakkında nazil oldu.131
Ve le nuzîkannehum minel azâbil ednâ dûnel azâbil ekberi leallehum yerciûn(yerciûne).
Şu bir gerçek ki, onlara o en büyük azabdan önce yakın azabdan (dünyada) da tattıracağız. Umulur ki, (kötülükten) dönerler.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
21-22. “Onlara büyük azabtan ayrı olarak daha yakın azabı da tattıracağız” Dünyada musibetler vereceğiz onlara. Veya Bedir’de öldürülmekle veya kabir azabıyla veya yedi sene açlıkla. Birincisi musibetler ve açlıktır. Çünkü “Belki dönerler diye” Cümlesi bunu gösteriyor.
Ve men azlemu mimmen zukkire bi âyâti rabbihî summe a’rada anhâ, innâ minel mucrimîne muntekimûn(muntekimûne).
Rabbinin âyetleriyle kendisine öğüt verilip de, sonra onlardan yüz çeviren kimseden daha zalim kim olabilir? Gerçekten biz, günahkârlardan intikam alacağız.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
21-22. “Onlara büyük azabtan ayrı olarak daha yakın azabı da tattıracağız” Dünyada musibetler vereceğiz onlara. Veya Bedir’de öldürülmekle veya kabir azabıyla veya yedi sene açlıkla. Birincisi musibetler ve açlıktır. Çünkü “Belki dönerler diye” Cümlesi bunu gösteriyor.
Ve lekad âteynâ mûsel kitâbe fe lâ tekun fî miryetin min likâihî ve cealnâhu huden li benî isrâîl(isrâîle).
Andolsun ki biz vaktiyle Musa'ya kitap vermiştik. Şimdi de sen ona (öyle bir kitaba) kavuşmaktan şüphe içinde olma. Biz onu İsrailoğullarına doğru yolu göstren bir rehber kılmıştık.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
23. “Sakın ona kavuşmaktan kuşkulanma” Yani Mirac gecesi Musa (a.s.) ile karşılaşmamaktan şüphelenme. Çünkü Allah teala İsra gecesi ona Musa (a.s.)’ı göstereceğini vaad etmişti.
Ve cealnâ minhum eimmeten yehdûne bi emrinâ lemmâ saberû ve kânû bi âyâtinâ yûkınûn(yûkınûne).
Onların içinden, sabrettikleri zaman bizim emrimizle doğru yola ileten önderler yetiştirmiştik. Onlar, bizim âyetlerimize kesin bir şekilde inanıyorlardı.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
24. “Onlardan kıldık” İsrailoğullarından “İmamlar” Önderler “Doğru yola ileten” İnsanları oraya davet eden “Sabrettiklerinde bizim emrimizle” Hakda sabır edince bizim emrimizle insanları doğru yola ileten önderler yetiştirdik.
E ve lem yehdi lehum kem ehleknâ min kablihim minel kurûni yemşûne fî mesâkinihim, inne fî zâlike le âyât(âyâtin), e fe lâ yesmeûn(yesmeûne).
Kendilerinden önce, yurtlarında gezip dolaşmakta oldukları nice kuşakları helâk etmiş olmamız, daha onları doğru yola iletmedi mi? Şüphesiz bunda nice ibretler vardır. Hâlâ kulak vermeyecekler mi?— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
26. “Onlara hidayet etmedi mi?” Senin doğruluğun hala onlara açık hale gelmedi mi? “Nicelerini yokettik” Onlardan peygamberleri yalanlayan nice kimseleri helak ettik. Ve onlar “Yurtlarında dolaşıyorlardı” Yolculuk ettiklerinde onların harap olmuş evlerini görüyorlardı. “Bunda ayetler vardır. Hala iş...
26. “Onlara hidayet etmedi mi?” Senin doğruluğun hala onlara açık hale gelmedi mi? “Nicelerini yokettik” Onlardan peygamberleri yalanlayan nice kimseleri helak ettik. Ve onlar “Yurtlarında dolaşıyorlardı” Yolculuk ettiklerinde onların harap olmuş evlerini görüyorlardı. “Bunda ayetler vardır. Hala işitmiyorlar mı?” Allah’ın bu ayet ve ibretlerini
E ve lem yerev ennâ nesûkul mâe ilel ardıl curuzi fe nuhricu bihî zar’an te’kulu minhu en’âmuhum ve enfusuhum e fe lâ yubsirûn(yubsirûne).
Ya hiç görmediler mi ki, biz kır yere suyu salıveriyoruz da onunla bir ekin çıkarıyoruz. Ondan hayvanları da yiyor, kendileri de. Hâlâ gözlerini açmayacaklar mı?— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
27. “Görmüyorlar mı? Biz suyu kuru ve otsuz yere sürüyoruz” İçinde bitki olmayan katı arazilere “Ve onunla hem kendilerinin hem de hayvanlarının yediği ekinler çıkarıyoruz hala görmüyorlar mı?” Bunu görüp onları tekrar diriltmeye gücümüzün yeteceğini bilmiyorlar mı?
Ve yekûlûne metâ hâzel fethu in kuntum sâdikîn(sâdikîne).
Bir de «Ne zaman o fetih, eğer doğru söylüyorsanız?» diyorlar.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
28-29. “Diyorlar ki: Eğer doğruysanız bu fetih ne zamandır” Çünkü mü'minler kafirlere şöyle demişlerdi. fiüphesiz Allah’ın bizimle sizin aranızda hüküm vereceği bir günümüz vardır. Bununla kıyamet gününü kastediyorlardı. Kafirler de bu fetih ne zamandır diyorlardı. Allah şöyle buyurdu: “De ki: Fetih ...
28-29. “Diyorlar ki: Eğer doğruysanız bu fetih ne zamandır” Çünkü mü'minler kafirlere şöyle demişlerdi. fiüphesiz Allah’ın bizimle sizin aranızda hüküm vereceği bir günümüz vardır. Bununla kıyamet gününü kastediyorlardı. Kafirler de bu fetih ne zamandır diyorlardı. Allah şöyle buyurdu: “De ki: Fetih günü inkarcılara imanları fayda etmez. Ve onlara süre de tanınmaz” Tevbe için kendilerine mühlet verilmez.
Kul yevmel fethi lâ yenfeullezîne keferû îmânuhum ve lâ hum yunzarûn(yunzarûne).
De ki: «İnkâr edenlere o fetih günü iman etmeleri fayda vermez ve onlara göz açtırılmaz.»— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
28-29. “Diyorlar ki: Eğer doğruysanız bu fetih ne zamandır” Çünkü mü'minler kafirlere şöyle demişlerdi. fiüphesiz Allah’ın bizimle sizin aranızda hüküm vereceği bir günümüz vardır. Bununla kıyamet gününü kastediyorlardı. Kafirler de bu fetih ne zamandır diyorlardı. Allah şöyle buyurdu: “De ki: Fetih ...
28-29. “Diyorlar ki: Eğer doğruysanız bu fetih ne zamandır” Çünkü mü'minler kafirlere şöyle demişlerdi. fiüphesiz Allah’ın bizimle sizin aranızda hüküm vereceği bir günümüz vardır. Bununla kıyamet gününü kastediyorlardı. Kafirler de bu fetih ne zamandır diyorlardı. Allah şöyle buyurdu: “De ki: Fetih günü inkarcılara imanları fayda etmez. Ve onlara süre de tanınmaz” Tevbe için kendilerine mühlet verilmez.
Fe a’rıd anhum ventezır innehum muntezırûn(muntezırûne).
Şimdi sen onlardan yüz çevir de gözet. Çünkü onlar da gözetmektedirler.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
30. “Onlardan yüz çevir” Bu ayet kılıç ayetleriyle nesh edilmiştir.132 “Ve bekle” Onların azab edilmesine “Onlar da beklemektedirler” Yalan zanlarınca senin helakini onlar da bekliyorlar.
32:30
Yardımcı
Site kullanımı hakkında sorun
Sitemiz, ziyaretçi sayısını ölçmek için tarayıcınıza rastgele bir numara içeren bir çerez bırakır.
Reklam çerezi kullanmıyoruz, verilerinizi kimseyle paylaşmıyoruz.
Ayrıntılar