Bu surenin adı, içindeki bir ayetten alınmamış, fakat birçok peygamberin (enbiya) kıssasına değindiği için "Enbiya" adını almıştır. Bununla birlikte yine de sembolik bir isimdir.
Kaynak: Ebu'l A'lâ Mevdûdî · Tefhîmu'l-Kur'an
Nüzul Zamanı
Hem surede ele alınan konu, hem de üslûbu, surenin Hz. Peygamber'in (s.a) Mekke hayatının üçüncü safhasında indirildiğini göstermektedir. (Bkz. En'am Suresi'nin giriş bölümü)
Konu ve Başlıklar:
Sure, indirildiği dönemde Hz. Peygamber (s.a) ile Mekke'nin ileri gelenleri arasında gündemde olan çatışmaları ele alır ve peygamberler, tehvid ve ahiret ile ilgili şüphe ve itirazları cevaplandırır. Surede aynı zamanda Mekke'nin ileri gelenleri de Peygamber'e (s.a) kurdukları tuzaklar nedeniyle azarlanmakta ve kötü amellerinin sonuçları ile uyarılmaktadırlar. Onlara davete karşı takındıkları ilgisiz ve sert tutumdan vazgeçmeleri tavsiye edilmektedir. Surenin sonunda ise onların "bela ve felaket" diye niteledikleri kimsenin onlara "bir rahmet" olarak geldiği söylenmektedir.
Kaynak: Ebu'l A'lâ Mevdûdî · Tefhîmu'l-Kur'an
Surenin Konusu
1-47. ayetlerde özellikle aşağıdaki konular ele alınmaktadır:
1-Kafirlerin, bir insanın peygamber olamıyacağı, bu nedenle de Hz. Muhammed'i (s.a) peygamber olarak kabul edemiyecekleri konusundaki itirazları reddedilmektedir.
2-Kur'an'a ve Peygamber'e (s.a) karşı yönelttikleri birbirine karşıt ve çok çeşitli itirazlar nedeniyle, kafirler sorguya çekilmektedir.
3-Onların hayat hakkındaki yanlış fikirlerinin asılsız olduğu ortaya konmaktadır. Çünkü onların Peygamber'in (s.a) davetine karşı ilgisiz ve sert bir tavır takınmalarının asıl sorumlusu bu hayat görüşüdür. Onlar, hayatın sadece bir oyun ve eğlence olduğuna, bunun ötesinde ve öncesinde hiçbir amacının olmadığına ve hesaba çekilme, ceza veya mükafat görme gibi bir şeyin sözkonusu olmadığına inanıyorlardı.
4-Kafirlerle Peygamber (s.a) arasındaki çatışmanın en büyük sebebi onların şirkte ısrar etmesi ve Tevhid'e karşı çıkmalarıydı. Bu nedenle burada şirk reddedilmekte ve Tevhid güçlü ve etkili delillerle desteklenmektedir.
5-Kafirlerin hatalı anlayışlarından birini daha düzeltmek için ikna ve uyarı delilleri kullanılmaktadır. Onlar, Hz. Muhammed'in (s.a) yalancı peygamber ve onun Allah'ın azabı konusundaki uyarılarının boş tehditler olduğunu zannediyorlardı. Çünkü Peygamber'i (s.a) inkarda ısrar etmelerine rağmen hâlâ onlara bir azab gelmemişti.
48-91. Ayetlerde, Allah tarafından gönderilen peygamberlerin hepsinin insan olduğunu ve peygamberlere özgü bazı özellikler dışında, hepsinin her insanda bulunan niteliklere sahip olduğunu vurgularcasına peygamberlerin hayat hikayelerinden önemli kıssalar anlatılmaktadır. Onların ilâhlıkta hiçbir payları yoktur ve her ihtiyaçları için Allah'dan yardım dilemek zorundadırlar.
Bunların yanısıra iki noktaya daha değinilmektedir:
1-Bütün peygamberler, zorluk ve engellerle karşı karşıya gelmek zorunda kalmışlardır, düşmanları da onların görevlerini engellemek için ellerinden geleni yapmışlardır. Fakat buna rağmen onlar Allah'tan gelen olağanüstü bir yardımla zafere ulaşmışlardır.
2-Bütün Peygamberler, Hz.Muhammed (s.a) tarafından sunulan aynı "hayat tarzı"nı (DİN) tebliğ etmişlerdir. Tek doğru hayat tarzı budur ve sapık insanlar tarafından uydurulup icad edilen tüm diğer yollar yanlıştır.
92-106. ayetlerde, Allah'ın hükmü sonunda sadece doğru yola uyanların kurtuluşa erecekleri ve o yoldan sapanların kötü bir akibetle karşılaşacakları bildirilmektedir.
107-112. ayetlerde insanlara, Allah'ın gerçeği bildirmek üzere kendilerine bir peygamber göndermesinin büyük bir lütuf olacağı ve onu rahmet olarak değil de, bir bela ve felaket olarak kabul edenlerin büyük bir aptallık içinde oldukları bildirilmektedir.
Kaynak: Ebu'l A'lâ Mevdûdî · Tefhîmu'l-Kur'an
21
Peygamberler · Mekke
الأنبياء
112
Sure Adı Açıklaması
Bu surenin adı, içindeki bir ayetten alınmamış, fakat birçok peygamberin (enbiya) kıssasına değindiği için "Enbiya" adını almıştır. Bununla birlikte yine de sembolik bir isimdir.
Kaynak: Ebu'l A'lâ Mevdûdî · Tefhîmu'l-Kur'an
Nüzul Zamanı
Hem surede ele alınan konu, hem de üslûbu, surenin Hz. Peygamber'in (s.a) Mekke hayatının üçüncü safhasında indirildiğini göstermektedir. (Bkz. En'am Suresi'nin giriş bölümü)
Konu ve Başlıklar:
Sure, indirildiği dönemde Hz. Peygamber (s.a) ile Mekke'nin ileri gelenleri arasında gündemde olan çatışmaları ele alır ve peygamberler, tehvid ve ahiret ile ilgili şüphe ve itirazları cevaplandırır. Surede aynı zamanda Mekke'nin ileri gelenleri de Peygamber'e (s.a) kurdukları tuzaklar nedeniyle azarlanmakta ve kötü amellerinin sonuçları ile uyarılmaktadırlar. Onlara davete karşı takındıkları ilgisiz ve sert tutumdan vazgeçmeleri tavsiye edilmektedir. Surenin sonunda ise onların "bela ve felaket" diye niteledikleri kimsenin onlara "bir rahmet" olarak geldiği söylenmektedir.
Kaynak: Ebu'l A'lâ Mevdûdî · Tefhîmu'l-Kur'an
Surenin Konusu
1-47. ayetlerde özellikle aşağıdaki konular ele alınmaktadır:
1-Kafirlerin, bir insanın peygamber olamıyacağı, bu nedenle de Hz. Muhammed'i (s.a) peygamber olarak kabul edemiyecekleri konusundaki itirazları reddedilmektedir.
2-Kur'an'a ve Peygamber'e (s.a) karşı yönelttikleri birbirine karşıt ve çok çeşitli itirazlar nedeniyle, kafirler sorguya çekilmektedir.
3-Onların hayat hakkındaki yanlış fikirlerinin asılsız olduğu ortaya konmaktadır. Çünkü onların Peygamber'in (s.a) davetine karşı ilgisiz ve sert bir tavır takınmalarının asıl sorumlusu bu hayat görüşüdür. Onlar, hayatın sadece bir oyun ve eğlence olduğuna, bunun ötesinde ve öncesinde hiçbir amacının olmadığına ve hesaba çekilme, ceza veya mükafat görme gibi bir şeyin sözkonusu olmadığına inanıyorlardı.
4-Kafirlerle Peygamber (s.a) arasındaki çatışmanın en büyük sebebi onların şirkte ısrar etmesi ve Tevhid'e karşı çıkmalarıydı. Bu nedenle burada şirk reddedilmekte ve Tevhid güçlü ve etkili delillerle desteklenmektedir.
5-Kafirlerin hatalı anlayışlarından birini daha düzeltmek için ikna ve uyarı delilleri kullanılmaktadır. Onlar, Hz. Muhammed'in (s.a) yalancı peygamber ve onun Allah'ın azabı konusundaki uyarılarının boş tehditler olduğunu zannediyorlardı. Çünkü Peygamber'i (s.a) inkarda ısrar etmelerine rağmen hâlâ onlara bir azab gelmemişti.
48-91. Ayetlerde, Allah tarafından gönderilen peygamberlerin hepsinin insan olduğunu ve peygamberlere özgü bazı özellikler dışında, hepsinin her insanda bulunan niteliklere sahip olduğunu vurgularcasına peygamberlerin hayat hikayelerinden önemli kıssalar anlatılmaktadır. Onların ilâhlıkta hiçbir payları yoktur ve her ihtiyaçları için Allah'dan yardım dilemek zorundadırlar.
Bunların yanısıra iki noktaya daha değinilmektedir:
1-Bütün peygamberler, zorluk ve engellerle karşı karşıya gelmek zorunda kalmışlardır, düşmanları da onların görevlerini engellemek için ellerinden geleni yapmışlardır. Fakat buna rağmen onlar Allah'tan gelen olağanüstü bir yardımla zafere ulaşmışlardır.
2-Bütün Peygamberler, Hz.Muhammed (s.a) tarafından sunulan aynı "hayat tarzı"nı (DİN) tebliğ etmişlerdir. Tek doğru hayat tarzı budur ve sapık insanlar tarafından uydurulup icad edilen tüm diğer yollar yanlıştır.
92-106. ayetlerde, Allah'ın hükmü sonunda sadece doğru yola uyanların kurtuluşa erecekleri ve o yoldan sapanların kötü bir akibetle karşılaşacakları bildirilmektedir.
107-112. ayetlerde insanlara, Allah'ın gerçeği bildirmek üzere kendilerine bir peygamber göndermesinin büyük bir lütuf olacağı ve onu rahmet olarak değil de, bir bela ve felaket olarak kabul edenlerin büyük bir aptallık içinde oldukları bildirilmektedir.
Ikterebe lin nâsi hisâbuhum ve hum fî gafletin mu’ridûn(mu’ridûne).
İnsanların hesab (görme) zamanı yaklaştı. Onlar ise hâlâ gaflet içinde, yan çizip aldırmıyorlar.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
1. “İnsanların” Mekke ehlinin “Hesapları yaklaştı” İşledikleri amellere karşılık Allah'ın onları sorguya çekme zamanı yaklaştı. Yani kıyamet günü. “Ve onlar hala gaflette bulunup” Buna hazırlanmaktan gafildirler. Ona hazırlanmıyorlar. “Yüz çevirmektedirler” İnanmaktan
Mâ ye’tîhim min zikrin min rabbihim muhdesin illestemeûhu ve hum yel’abûn(yel’abûne).
Rablerinden kendilerine gelen her yeni hatırlatmayı hep eğlenerek dinliyorlar.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
2. “Rabblerinden kendilerine gelen her yeniyi” Allah Kur'an’dan her bir şey indirdiğinde ve bununla onlara ögüt verdiğinde “onu oyun konusu yaparak oynuyorlardı” Onunla alay ediyorlardı.
Lâhiyeten kulûbuhum ve eserrûn necvellezîne zalemû hel hâzâ illâ beşerun mislukum, e fe te’tûnes sihre ve entum tubsırûn(tubsırûne).
Kalbleri hep eğlencede (gaflette), hem o zalimler aralarında şu gizli fısıltıyı yaptılar: «Bu, ancak sizin gibi bir insan. Artık göz göre göre sihre mi gidip uyarsınız?»— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
3. “Onların kalpleri oyalama içindedir” Gaflettedirler. “Gizli konuştular” Kendi aralarında sır olarak dediler ki “zulmedenler” fiirk koşanlar “Bu” Muhammed’i (a.s.) kastederek “sizin gibi bir beşerdir” Etten ve kandan yapılmıştır. “sizler sihire mi geleceksiniz” Yani Kur’an’ın sihir olduğunu söyleme...
3. “Onların kalpleri oyalama içindedir” Gaflettedirler. “Gizli konuştular” Kendi aralarında sır olarak dediler ki “zulmedenler” fiirk koşanlar “Bu” Muhammed’i (a.s.) kastederek “sizin gibi bir beşerdir” Etten ve kandan yapılmıştır. “sizler sihire mi geleceksiniz” Yani Kur’an’ın sihir olduğunu söylemek istiyorlar. “Gördüğünüz halde” Onun sihir olduğunu gördüğünüz halde ona mı uyacaksınız. Allahu teala nebisine onların bu gizli konuşmalarını bildirdi. Ve gökte ve yerde söylenen her sözü bildiğini ona haber verdi.
Kâle rabbî ya’lemul kavle fis semâi vel ardı ve huves semîul alîm(alîmu).
Peygamber: «Benim Rabbim gökte ve yerde (söylenen) her sözü bilir. O, her şeyi işitir, her şeyi bilir» dedi.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
4. “De ki56: Rabbim gökte ve yerde konuşulan her sözü bilir. O işitendir” Sözleri “bilendir” Yapılan fiilleri. Sonra da Allah teala müşriklerin Kur'an hakkında söyledikleri sözleri ve bu sözlerini birbiriyle bozmaya başladıklarını haber vermektedir.
Bel kâlû adgâsu ahlâmin belifterâhu bel huve şâır(şâırun), fel ye’tinâ bi âyetin kemâ ursilel evvelûn(evvelûne).
Onlar: «Hayır, bunlar karışık rüyalardır; yok, onu kendisi uydurdu, yok o bir şairdir. Böyle değilse önceki peygamberler gibi, o da bize bir mucize getirsin» dediler.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
5. “Bunlar karmakarışık rüyalardır” Batıl rüyalardır. Uykuda görülen şeylerin batıl rüyalar olduğunu kastediyorlar. Bazen böyle derlerken bazen iftira bazen şiirdir. Muhammed de şairdir diyorlardı. “Öncekilere gönderildiği gibi O da bize bir ayet getirsin” Deve, asa ve el gibi mucizeleri O da getirs...
5. “Bunlar karmakarışık rüyalardır” Batıl rüyalardır. Uykuda görülen şeylerin batıl rüyalar olduğunu kastediyorlar. Bazen böyle derlerken bazen iftira bazen şiirdir. Muhammed de şairdir diyorlardı. “Öncekilere gönderildiği gibi O da bize bir ayet getirsin” Deve, asa ve el gibi mucizeleri O da getirsin. Öyle mucize getirme önerilerinde bulundular ki, o mucizeler gerçekleşip inanılmadığı ve yalanlandığı takdirde sahiplerine hiç bir mühlet verilmeden helak edilirler. Bu nedenle Allah Teala şöyle buyuruyor.
Mâ âmenet kablehum min karyetin ehleknâhâ, e fe hum yu’minûn(yu’minûne).
Onlardan önce yok ettiğimiz hiçbir memleket halkı iman etmedi. Şimdi bunlar mı iman edecekler?— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
6. “Onlardan önce helak ettiğimiz kent halkı inanmadı” Kendilerine gönderilen ve önerdikleri mucizeler gerçekleşince inanmadılar da, “Bunlar mı inanacak” Yani mucizelerin gelmesini önerip sonra da inanmamak geçmiş kavimlerin azap edilmeleri ve kökten yokedilmelerinin nedeni idi. İşte aynı şey bunlar...
6. “Onlardan önce helak ettiğimiz kent halkı inanmadı” Kendilerine gönderilen ve önerdikleri mucizeler gerçekleşince inanmadılar da, “Bunlar mı inanacak” Yani mucizelerin gelmesini önerip sonra da inanmamak geçmiş kavimlerin azap edilmeleri ve kökten yokedilmelerinin nedeni idi. İşte aynı şey bunların da başına gelir.
Ve mâ erselnâ kableke illâ ricâlen nûhî ileyhim fes’elû ehlez zikri in kuntum lâ ta’lemûn(ta’lemûne).
(Ey Muhammed!) Biz, senden önce de ancak kendilerine vahyettiğimiz birtakım erkek(peygamber)ler gönderdik. Bilmiyorsanız kitap ehli olanlara sorun.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
7. “Biz senden önce kendilerine vahyedilen erkeklerden başkasını elçi olarak göndermedik” Bu ayet inkarcıların: “Bu sizin gibi bir beşerden başkası değildir” Sözlerine reddiyedir. “O halde sorunuz” Ey Mekke ehli “Zikir ehline” Ehli kitaptan inanan kimselere “Bilmediğiniz zaman” Peygamberlerin beşer ...
7. “Biz senden önce kendilerine vahyedilen erkeklerden başkasını elçi olarak göndermedik” Bu ayet inkarcıların: “Bu sizin gibi bir beşerden başkası değildir” Sözlerine reddiyedir. “O halde sorunuz” Ey Mekke ehli “Zikir ehline” Ehli kitaptan inanan kimselere “Bilmediğiniz zaman” Peygamberlerin beşer olduklarını.
Ve mâ cealnâhum ceseden lâ ye’kulûnet taâme ve mâ kânû hâlidîn(hâlidîne).
Biz onları yemek yemez birer cesed kılmadık ve onlar ölümsüz de değillerdi.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
8-9. “Biz onları yemek yemeyen cesetler yapmadık” Peygamberleri yemek yemeyen kimseler kılmadık. Bu onların şu sözlerine “Bu peygambere ne oluyor ki, yemek yiyor ve caddelerde yürüyor” (Furkan: 25/7) bir reddiyedir. Aynı zamanda bütün peygamberlerin yemek ye...
8-9. “Biz onları yemek yemeyen cesetler yapmadık” Peygamberleri yemek yemeyen kimseler kılmadık. Bu onların şu sözlerine “Bu peygambere ne oluyor ki, yemek yiyor ve caddelerde yürüyor” (Furkan: 25/7) bir reddiyedir. Aynı zamanda bütün peygamberlerin yemek yediğini ve öldüklerini onlara öğretmektedir. “Ve onlar ebedi değillerdi” Yani ölüp gittiler. Onlardan inkar edenlere ve saptırdıkları kimselerle beraber azap edeceğimize dair verdiğimiz sözü gerçekleştirdik. “Onları ve dilediğimiz kimseleri kurtardık” İnananları. “Ve israfçıları da helak ettik” İnkarcı ve şirk koşanları da yok ettik.
Summe sadaknâhumul va’de fe enceynâhum ve men neşâu ve ehleknel musrifîn(musrifîne).
Sonra biz onlara verdiğimiz sözü yerine getirdik; hem onları, hem de dilediğimiz kimseleri kurtardık, aşırı gidenleri yok ettik.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
8-9. “Biz onları yemek yemeyen cesetler yapmadık” Peygamberleri yemek yemeyen kimseler kılmadık. Bu onların şu sözlerine “Bu peygambere ne oluyor ki, yemek yiyor ve caddelerde yürüyor” (Furkan: 25/7) bir reddiyedir. Aynı zamanda bütün peygamberlerin yemek ye...
8-9. “Biz onları yemek yemeyen cesetler yapmadık” Peygamberleri yemek yemeyen kimseler kılmadık. Bu onların şu sözlerine “Bu peygambere ne oluyor ki, yemek yiyor ve caddelerde yürüyor” (Furkan: 25/7) bir reddiyedir. Aynı zamanda bütün peygamberlerin yemek yediğini ve öldüklerini onlara öğretmektedir. “Ve onlar ebedi değillerdi” Yani ölüp gittiler. Onlardan inkar edenlere ve saptırdıkları kimselerle beraber azap edeceğimize dair verdiğimiz sözü gerçekleştirdik. “Onları ve dilediğimiz kimseleri kurtardık” İnananları. “Ve israfçıları da helak ettik” İnkarcı ve şirk koşanları da yok ettik.
Lekad enzelnâ ileykum kitâben fîhi zikrukum, e fe lâ ta’kılûn(ta’kılûne).
(Ey Kureyş topluluğu!) And olsun, size öyle bir kitab indirdik ki, bütün şan ve şerefiniz ondadır. Hâlâ akıllanmayacak mısınız?— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
10. “Size indirdik” Ey Kureyş topluluğu “içinde şanınız bulunan kitabı” fierefiniz ve ününüz zikredilen kitabı indirdik. “Hala akletmiyor musunuz?” Sizi başkalarına üstün kıldığımı hala düşünmüyor musunuz?
Ve kem kasamnâ min karyetin kânet zâlimeten ve enşe’nâ ba’dehâ kavmen âharîn(âharîne).
Biz halkı zalim olan nice memleketleri kırıp geçirdik ve onlardan sonra başka milletler var ettik.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
11. “Zalim olan nice kentleri yok ettik” Halkı inkarcı olan nice kentleri helak ettik. “Ve onlardan sonra” Onları helak ettikten sonra “Başka bir kavim yarattık” Onların yerine başka bir topluluk getirdik. Bu ayet Yemen taraflarında bulunan, kendilerine gönderilen peygamberi yalanlayıp sonra da öldü...
11. “Zalim olan nice kentleri yok ettik” Halkı inkarcı olan nice kentleri helak ettik. “Ve onlardan sonra” Onları helak ettikten sonra “Başka bir kavim yarattık” Onların yerine başka bir topluluk getirdik. Bu ayet Yemen taraflarında bulunan, kendilerine gönderilen peygamberi yalanlayıp sonra da öldüren bir topluluk hakkında nazil oldu. Allah onlara Buhtu’n-nasır adında birini musallat etti. Onların hepsini kılıçtan geçirerek helak etti.
«Koşup kaçmayın; size nimet verilen yere, yurtlarınıza dönün ki, sorguya çekileceksiniz» dedik.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
13. “Koşmayın. İçinde bulunduğunuz bolluğa geri dönünüz” Nimetlere geri dönünüz. “Çünkü sorguya çekileceksiniz” Dünyada işlediklerinizden hesaba çekileceksiniz. Melekler bunu onlarla alay geçmek için söylüyorlardı. Sanki onlara denildi ki içinde bulunduğunuz mal ve nimetlere geri dönün. Belki sizden...
13. “Koşmayın. İçinde bulunduğunuz bolluğa geri dönünüz” Nimetlere geri dönünüz. “Çünkü sorguya çekileceksiniz” Dünyada işlediklerinizden hesaba çekileceksiniz. Melekler bunu onlarla alay geçmek için söylüyorlardı. Sanki onlara denildi ki içinde bulunduğunuz mal ve nimetlere geri dönün. Belki sizden dilenilir. Çünkü sizler mal sahibi olan zenginlersiniz. Fakirler sizlerden dilenirler. Fakat onlar başlarına gelenleri görünce acizliklerini ikrar ettiler. Fakat bu onlara fayda etmedi. Ve dediler ki:
Fe mâ zâlet tilke da’vâhum hattâ cealnâhum hasîden hâmidîn(hâmidîne).
Biz, onları biçilmiş bir ekin ve bir yığın kül haline getirinceye kadar hep sözleri bu feryad olmuştur.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
15. “Bu mırıldanmaları” Vay halimize ey vah bize demeleri “Sürüp giderken biz de onları biçilmiş ve sönmüş ekinler haline çevirdik” Ekinlerin biçildiği gibi biz de onları kılıçtan geçirdik. Ve hepsini helak ettik.
Ve mâ halaknes semâe vel arda ve mâ beynehumâ lâıbîn(lâıbîne).
Biz gök ile yeri ve aralarındaki şeyleri, boş bir eğlence için yaratmadık.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
16. “Biz yeri gögü ve ikisi arasında bulunanları oyun diye yaratmadık” Boş yere yaratmadık. Yani dostlarımı mükafatlandırmak düşmanlarımı da cezalandırmak için yarattım.
Lev erednâ en nettehıze lehven lettehaznâhu min ledunnâ in kunnâ fâ’ılîn(fâ’ılîne).
Eğer bir eğlence edinmek isteseydik, elbette onu katımızdan edinirdik. Yapacak olsaydık öyle yapardık.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
17. “Eğer biz bir oyun ve eğlence edinmek isteseydik” Kadın veya çocuk “onu katımızdan edinirdik” Yani size görünmeyen ve bilmediğiniz bir şekilde “Eğer yapacak olsaydık” Bunu yapacak değiliz. Ve onu yapanlardan da değiliz.
Bel nakzifu bil hakkı alel bâtıli fe yedmeguhu fe izâ huve zâhik(zâhikun), ve lekumul veylu mimmâ tasıfûn(tasıfûne).
Hayır, biz hakkı batılın başına çarparız da onun beynini parçalar. Bir de bakarsın (batıl) o anda yok olup gitmiştir. Allah'a yakıştırdığınız vasıflardan ötürü size yazıklar olsun.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
18. “Hayır biz hakkı batılın üstüne atarız” Kur’an’ı onların batılı üzerine atarız. “Ve o da onun beynini parçalar” Onu yok edip kırar. “O da yok olur” Batıl da yok olup gider. “Size yazıklar olsun” Ey kafirler topluluğu “Allah’a yakıştırdığınız vasıflardan dolayı” Allah’a yakışmayan şeyleri ona yak...
18. “Hayır biz hakkı batılın üstüne atarız” Kur’an’ı onların batılı üzerine atarız. “Ve o da onun beynini parçalar” Onu yok edip kırar. “O da yok olur” Batıl da yok olup gider. “Size yazıklar olsun” Ey kafirler topluluğu “Allah’a yakıştırdığınız vasıflardan dolayı” Allah’a yakışmayan şeyleri ona yakıştırdığınız için
Ve lehu men fîs semâvâti vel ard(ardı), ve men indehu lâ yestekbirûne an ıbâdetihî ve lâ yestahsirûn(yestahsirûne).
Göklerde ve yerde olan bütün varlıklar O'nundur. Katında olanlar O'na kulluk etmekten ne çekinirler, ne de yorulurlar.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
19. “Yerde ve göklerde bulunan her şey onundur” Mülk ve kul olarak bulunan herkes “Onun yanında bulunanlar” Yani melekler “Ona ibadet etmekte büyüklenmezler ve usanmazlar” Bıkmayıp yorulmazlar.
Yoksa (Mekke müşrikleri) birtakım ilâhlar edindiler de yerden ölüleri onlar mı diriltecekler?— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
21. “Yoksa onlar yerden tanrılar mı edindiler” Yani putlar. “Onlar mı ölüleri tekrar diriltecekler” Taptığınız ve edindiğiniz ilahlar mı ölüleri diriltecekler.
Lev kâne fîhimâ âlihetun illâllâhu le fesedetâ, fe subhânallâhi rabbil arşi ammâ yasıfûn(yasıfûne).
Eğer yer ile gökte Allah'tan başka ilâhlar olsaydı, bunların ikisi de muhakkak fesada uğrar yok olurdu. O halde Arş'ın Rabbi olan Allah, onların vasfetmekte oldukları şeylerden (bütün noksanlıklardan) beridir, münezzehtir.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
22. “Eğer orada olsaydı” Yerde ve göklerde “Allah’tan başka ilahlar” Allah’ın dışında ilahlar bulunsaydı “Bozulurlardı” Harab olur ve ilahlar arasındaki çekişmeden dolayı orada bulunanlar helak olurlardı.
Lâ yus’elu ammâ yef’alu ve hum yus’elûn(yus’elûne).
O, yaptığından sorumlu olmaz, onlar ise sorumlu tutulacaklardır.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
23. “O yaptığından sorulmaz” Kulları hakkında verdiği hükümden dolayı “Ama onlar sorulurlar” Yaptıklarından sorguya çekilirler. Bu kötüleme türü bir sorudur.
Emittehazû min dûnihî âliheh(âliheten), kul hâtû burhânekum, hâzâ zikru men maiye ve zikru men kablî, bel ekseruhum lâ ya’lemûnel hakka fehum mu’ridûn(mu’ridûne).
Yoksa O'ndan başka ilâhlar mı edindiler? De ki: «Kesin delilinizi getirin. İşte benimle beraber olanların kitabı ve benden öncekilerin kitabı.» Hayır, onların çoğu gerçeği bilmezler de onun için yüz çevirirler.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
24. “Onlar Allah’tan başka ilahlar mı edindiler. Deki delilinizi getirin” Allah’tan başka bir ma’budun olduğuna dair delilinizi getirin. “Benimle birlikte olanların zikri” Kur’an-ı Kerim “Ve benden öncekilerin zikri budur” Tevrat ve incil. Bu kitaplardan herhangi birinde Allah’ın birliğinden başka b...
24. “Onlar Allah’tan başka ilahlar mı edindiler. Deki delilinizi getirin” Allah’tan başka bir ma’budun olduğuna dair delilinizi getirin. “Benimle birlikte olanların zikri” Kur’an-ı Kerim “Ve benden öncekilerin zikri budur” Tevrat ve incil. Bu kitaplardan herhangi birinde Allah’ın birliğinden başka bir şey var mıdır? “Aksine onların çoğu hakkı bilmiyorlar” Bu nedenle Tevhidin delillerini düşünmüyorlar. “Onlar yüz çeviriyorlar”
Ve mâ erselnâ min kablike min resûlin illâ nûhî ileyhi ennehu lâ ilâhe illâ ene fa’budûn(fa’budûni).
Senden önce hiçbir peygamber göndermedik ki, ona şöyle vahyetmiş olmayalım: «Gerçek şu ki benden başka ilâh yoktur. Onun için bana ibadet edin.»— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
25. “Senden önce hiç bir elçi göndermedik ki, ona: “Benden başka ilah yoktur. O halde bana ibadet edin diye vahiy etmiş olmayalım” Bütün peygamberler tevhid davası ile gönderildiler. Hiç bir peygamber kavmine gelip, Allah’tan başka ilahların bulunduğunu söylemedi.
Ve kâlûttehazer rahmânu veleden subhâneh(subhânehu), bel ıbâdun mukremûn(mukremûne).
Böyle iken dediler ki: «Rahmân çocuk edindi.» Allah bundan münezzehtir. Doğrusu melekler (Allah'ın çocukları değil) ikram olunmuş kullardır.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
26. “Dediler ki Rahman çocuk edindi” Yani melekler Allah’ın kızlarıdır diyenler kastediliyor. Yani Rahman meleklerden çocuk edindi diyorlar. “Allah bundan münezzehtir” Allah onların söylediklerinden kendini temize çıkartıyor. “Aksine onlar ikrama layık kullardır” Melekler Allah’ın kendilerine ikram ...
26. “Dediler ki Rahman çocuk edindi” Yani melekler Allah’ın kızlarıdır diyenler kastediliyor. Yani Rahman meleklerden çocuk edindi diyorlar. “Allah bundan münezzehtir” Allah onların söylediklerinden kendini temize çıkartıyor. “Aksine onlar ikrama layık kullardır” Melekler Allah’ın kendilerine ikram ettiği kullarıdır.
Lâ yesbikûnehu bil kavli ve hum bi emrihî ya’melûn(ya’melûne).
Onlar Allah'ın sözünün önüne geçmezler, hep O'nun emriyle hareket ederler.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
27. “Onlar sözle onun önüne geçemezler” Sadece Allah’ın onlara emrettiklerini konuşur onun dışında bir şey konuşamazlar. “Ve onlar onun emrine göre amel ederler”
Ya’lemu mâ beyne eydîhim ve mâ halfehum ve lâ yeşfeûne illâ li menirtedâ ve hum min haşyetihî muşfikûn(muşfikûne).
Allah, onların önlerindekini de, arkalarındakini de (yaptıklarını ve yapacaklarını) bilir. Onlar, Allah'ın hoşnud olduğu kimseden başkasına şefaat etmezler. Hepsi de O'nun korkusundan titrerler.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
28. “Önlerinde ve arkalarında olanları bilir” İşledikleri ve işleyecekleri amelleri bilir. “Ve sadece Allah’ın razı olduklarına şefaat ederler” La ilahe illallah diyenlerin dışında başkasına şefaat etmezler. “Ve onlar Rabblerinin korkusundan titrerler” Korkarlar çünkü Allah’ın tuzağından emin değild...
28. “Önlerinde ve arkalarında olanları bilir” İşledikleri ve işleyecekleri amelleri bilir. “Ve sadece Allah’ın razı olduklarına şefaat ederler” La ilahe illallah diyenlerin dışında başkasına şefaat etmezler. “Ve onlar Rabblerinin korkusundan titrerler” Korkarlar çünkü Allah’ın tuzağından emin değildirler.
Ve men yekul minhum innî ilâhun min dûnihî fe zâlike neczîhi cehennem(cehenneme), kezâlike neczîz zâlimîn(zâlimîne).
İçlerinden kim: «Ben, O'ndan başka bir ilâhım» derse, biz ona cehennemi ceza olarak veririz. Zalimleri biz böyle cezalandırırız.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
29. “Onlardan kim diyebilir” Meleklerden “onun dışında ben de bir ilahım” Allah’tan başka bende ilahım. “İşte o kimseyi cehennemle cezandırırız” Yani İblis. Çünkü ibadette o da ortaklık iddia etti. Kendisine ibadet etmeye çağırdı. “İşte zalimleri böylece cezalandırırız” Allah’tan başkasına ibadet ed...
29. “Onlardan kim diyebilir” Meleklerden “onun dışında ben de bir ilahım” Allah’tan başka bende ilahım. “İşte o kimseyi cehennemle cezandırırız” Yani İblis. Çünkü ibadette o da ortaklık iddia etti. Kendisine ibadet etmeye çağırdı. “İşte zalimleri böylece cezalandırırız” Allah’tan başkasına ibadet eden müşrikleri
E ve lem yerellezîne keferû ennes semâvâti vel arda kânetâ retkan fe fetaknâhuma, ve cealnâ minel mâi kulle şey’in hayy(hayyin), e fe lâ yu’minûn(yu’minûne).
O kâfir olanlar, görmediler mi ki, göklerle yer bitişik bir halde iken biz onları ayırdık. Hayatı olan her şeyi sudan yarattık. Hâlâ inanmıyorlar mı?— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
30. “İnkar edenler görmedi mi?” Bilmedi mi? “Gökler ve yer birbirine bitişik idi” Birbirine yapışık bir parça idi. “Biz onları ayırdık” Su ve bitkilerle. Gök yağmur yağdırmıyor, yer ise yeşermiyordu. Allah onları yağmur ve bitki ile açtı. “Biz sudan kıldık” Sudan yarattık. “Her canlı şeyi” Yani bütü...
30. “İnkar edenler görmedi mi?” Bilmedi mi? “Gökler ve yer birbirine bitişik idi” Birbirine yapışık bir parça idi. “Biz onları ayırdık” Su ve bitkilerle. Gök yağmur yağdırmıyor, yer ise yeşermiyordu. Allah onları yağmur ve bitki ile açtı. “Biz sudan kıldık” Sudan yarattık. “Her canlı şeyi” Yani bütün canlılar sudan yaratılmıştır. Bu ayet şu ayetle aynı anlamdadır. “Allah her canlıyı sudan yarattı”57 Sonra da Allah teala imanı terketmelerinden dolayı onları azarlamaktadır. “Hala inanmıyorlar mı?”
Sitemiz, ziyaretçi sayısını ölçmek için tarayıcınıza rastgele bir numara içeren bir çerez bırakır.
Reklam çerezi kullanmıyoruz, verilerinizi kimseyle paylaşmıyoruz.
Ayrıntılar