Otoritelerin çoğunluğuna göre, (9. sure -Tevbe- hariç bütün surelerin başında yer alan) bu ifade Fâtiha'nın ayrılmaz bir parçasını oluşturur. Bu nedenle 1. ayet olarak numaralandırılmıştır. Bütün diğer örneklerde ise besmele, surelerin başında yer alır ve fakat ayet sayılmaz. Rahmân ve Rahîm ilahî s...
Otoritelerin çoğunluğuna göre, (9. sure -Tevbe- hariç bütün surelerin başında yer alan) bu ifade Fâtiha'nın ayrılmaz bir parçasını oluşturur. Bu nedenle 1. ayet olarak numaralandırılmıştır. Bütün diğer örneklerde ise besmele, surelerin başında yer alır ve fakat ayet sayılmaz. Rahmân ve Rahîm ilahî sıfatlarının her ikisi de "bağışlama", "merhamet", "şefkat" anlamına gelen ve fakat daha da kapsayıcı bir mana ifade eden rahmet isminden (bu ismin masdarından) türetilmişlerdir. İlk zamanlardan bu yana İslam alimleri, bu iki terimi birbirinden ayıran anlam nüanslarını tanımlamaya çalışmışlardır. Bu açıklamaların en ikna edici ve sade olanı İbni Kayyım'a aittir (Menâr I, 48'den naklen): (Ona göre,) Rahmân terimi, Allah'ın Varlığı kavramında içkin (mündemiç) bulunan ve ondan koparılması mümkün olmayan rahmet saçıcılığı vasfını kapsarken, Rahîm, bu rahmetin O'nun mahlukatı üzerindeki tezahürünü ve onlar üzerindeki etkisini, başka bir deyişle O'nun aktivite (faaliyet) tarafını ifade eder.
İtkân'a göre Mekke döneminde vahyedilen son surelerden biri olan bu surede de yine Allah'ın birliği, eşsiz-ortaksız ve müteâl (var olan her şeyin üstünde, ötesinde) olduğu ve bu gerçeğin tüm peygamberlere indirilen vahyin özünü ve "insanların her zaman akılda tutmaları gereken öteki bütün gerçeklerin esasını, temelini" meydana getirdiği (10. ayet), ama insanın bunu sık sık unuttuğu, çünkü "defalarca uyarılmalarına rağmen, [kalpleri] sağır olan kimselerin bu çağrıyı işitmedikleri" (45. ayet) ve "fakat onu alaya alarak dinledikleri ve böylelerinin kalplerinin gelgeç hoşnutluklar peşinde olduğu" (2-3. ayetler) belirtilmektedir. Sure, ismini, hepsi de aynı temel gerçeği tebliğ etmiş olan önceki peygamberlerden bazılarına ilişkin mükerrer atıflardan almaktadır. Bu peygamberlerin kıssaları, tüm ilahî mesajların ve insanın dinî tecrübesinin özündeki birliği ve sürekliliği yansıtmak amacına matuftur; bunun içindir ki, Allah, kendisine inananların hepsine birden hitab ederek, "Gerçek şu ki, bu sizin ümmetiniz bir tek ümmettir, çünkü hepinizin Rabbi Benim" (92. ayet) buyurmakta ve böylece, haricî özellikleri ne olursu olsun, O'na inanmalarının -yani, "Sizin tanrınız tek bir Tanrı'dır" (108. ayet) gerçeğine inanmalarının- mantıkî bir sonucu olarak bütün gerçek müminlerin kardeş olduklarını vazetmektedir.
İNSANLAR için hesap görme vakti yaklaşıyor; ama onlar [bu yaklaşan şeye karşı] hâlâ inatla umursamazlık gösteriyorlar. (1)
1 - Lafzen, "ve onlar yine de umursamazlık/gaflet içinde yüz çevirmekteler (murizûn)".