1. 1, Elif, lam, ra.” Ben Allah’ım görürüm. “Kitabın.”
1. 1, Elif, lam, ra.” Ben Allah’ım görürüm. “Kitabın.”
2. “Keşke...” ayeti.. Bu ayet, cehennemden çıkan kimseerin çıkışları sırasında İslama girmeyi temenniler isırasında kafirler hakkında nazil olmuştur.
3. “Bırak onları, yesinler, faydalansınlar.” Bırak o kafirleri kendi dünyalarında hazlarına dalsınlar. “amel onları olayalayadursun.” Emel onları meşgul etitği için onlar iman ve itaatten haz alamadılar. “yakına bileckeler.” Kıyamete kavuştukları ve yaptıkları su yüzüne çıktığ ıvkati bilecekler.
4. “Biz hiçbir kasabayı.” Halkını. “Belli bir yazısı olmaksızın helak etmedik.” Biten bir ecellerine dek. Her kasabanın halkının belirlenmiş eceli gelmedikçe, ona ulaşmayana dek Allah (c.c.) onları helak etmez.
5. “Hiçbir ümmet ne ecelinin önüne.” Vakit -kendisi için vakitlendiği zaman gelmedikçe- öne geçmez. “ne de geciktirebilir.” Ondang eciktirilmezlerde.
6. “Dediler ki: Ey kendisine zikr indirilen kişi.” Kur’an. Bu sözü söyleyenler bunu alaylı bir şekilde söylemişlerdir.
7. “eğer.” Eğer isen. “Doğru söyleyenlerden, bizlere meleklerg etirmeli değil misin?” Senin Nebi olduğuna dair. Bunun üzerine Allah (c.c.) şöyle buyurmuştur:
8. “Biz o melekleri ancak hak ile indiririz.” Azap ile. “O zamanda kendilerine mühlet verilmez.” Melekleri nince onlara mühlet verilmez ve zaman bahşedilmez.
9. “Şüphesiz ki biz zikri indirdik.” Kur’an’ı. “ve mutlaka onu biz koruyacağız.” Ona bir şey ilave edilmesinden ve eksiklik yapılmasından.
10. “Şüphesiz ki senden önce biz gönderdik.” Rasuller. “Önceki ümmetler arasından.” O ümmetlerin içinden.
11. “Onlara gelen hiçbir pegyamberle mutlaka alay ediyorlardı.” Bu Nebi (s.a.v.) bir taziyedir.
12. “işte böylece.” Yaptıkları gibi. “sokarız.” Alay, şirkv e sapıklık sokarız. “Müminlerin kalplerine.” Sonrada Allah (c.c.) onların kalplerine neyi sokduğunu beyan etmiştir. Ve şöyle buyurmuştur:
13. “Ona iman etmezler.” Rasule. “Andolsun ki geçti.” Geçti. “Öncekilerin sünnetide.” Peygamberleri yalanlama olayları. Nitekim müşrikler, kafirlerin küfür izlerini takip etmişlerdir.
14. “Şayet biz onlara açarsak.” O müşrikere. “Semadan bir kapıyı ve oradanda yukarıya çıksalar.” Kendileri çıkdıkça çıksalar yine de bunu inkar ederler ve şöyle derler:
15. “Bizim muhakkak gözlerimiz döndürülmüş.” Sihirle örtülmüş. “Gördüklerimizin tersine bizim gözlerimiz hayal görmektedir” ederler. “Bilakis biz sihirlenmiş bir topluluğuz.” Bizleri Muhammed (s.a.v.) sihirledi ve bizde göremiyoruz.
16. “Şüphesiz ki biz semada burçlar kıldık.” Güneş ve ay menzilleri kıldık. “ve orada da süsledik.” Bunları yaratının tekliğine delalet etsin diye ve bunlarla itibar görsünler diye yıldızlarlada süsledik.
17. “Biz o göğü boğulmuş her şeytandanda koruduk.” Yıldızları üzerlerine atıp onları yakmak suretiyle.
18. “Kulak hırsızlığ yapan müstesna.” Yani az bir bölümün koruyanlar hariç. “Onun ardındanda.” Onun besinede. “Bir ateş parçası.” Bir ateş ki. “apaçık olandır.” Yeryüzündeki kişiler için açık olandır.
19. “Yeryüzünüde yaydık.” Su yüzüne dek döşek olarak yaydık onu. “ve orada da dağları koyduk.” Halkını sallamaması için sabit dağlar dikdik. “ve oradada .” Dağlarda da. “Her ölçülmüş şeyden bitirdik.” Altın, gümüş ve cevherden.
20. “Biz sizlere birde orada geçim kaynakları kıldık.” Meyve danelerden. “ve rızıklarını temin edemeyeceğiniz kimseler için.” Köleler canlılar, baş hayvanlar için. Bu ayetni takdiri ise şöyledir:“Bizler sizlere orada sizin rızık veremeyi sadece bizim rızık verdiğmiz kölelerden, cariyelerden, canlıla...
21. “Hazineleri indimizde.” Hükmümüzde ve emrimizde. “bulunmayan hiçbir şey yoktur.” Yağmurdan. “Biz, onları ancak belli bir miktar ile indiririz.” Eksitmeyiz ve çoğaltmayız. öyleki bundan başka Allah dilediğine tasarruf eder. İstediğ gibi ve dilediği şeye.
22. “Biz rüzgarı aşılayıclıar olarak gönderdik.” Suyu aşılayan buluta Levagih denilir. Yani asılayıcı manasındadır. Bunun taşıyıcılar manasında olduğu da söylenmiştir. Çünkü suyu, toprağı ve bulut utaşımaktadır. “v eonunla biz sizler usularız.” Bunlarla sizlere su veririz. “bunları da siz.” Semadan ...
23. “Muhakkak ki biz, evet biz hem diriltiriz, hem de öldürürüz. Varis olacaklarda bizeriz.” Bütün canlılar öldüğü vakit.
24-25. “Biz şüphesiz ki sizden önce gelip geçenleri de bilmişizdir...” ayeti. Rasulullah (s.a.v.) namazda ille saffın daha faziletli olduğunu anlatınca, insanlar bunu elde etmek için izdihama girdiler. Bunun üzerine Allah (c.c.) bu ayeti nazil buyurdular.1 Ve “Biz andolsun ki onların hepsini biliyor...
24-25. “Biz şüphesiz ki sizden önce gelip geçenleri de bilmişizdir...” ayeti. Rasulullah (s.a.v.) namazda ille saffın daha faziletli olduğunu anlatınca, insanlar bunu elde etmek için izdihama girdiler. Bunun üzerine Allah (c.c.) bu ayeti nazil buyurdular.1 Ve “Biz andolsun ki onların hepsini biliyor...
26. “Andolsunki biz insanı yarattık.” Adem’i “Kuru bir çamurdan.” Kuru olan çamurdan. “değişmemiş ve şekillenmiş balçıktan (yarattık).” Siyah çamurdan, kokusu değişmiş balçıktan yarattık.
27-28. “Cannide.” Cinlerin atasınıda. “önceden yarattık.” Ademden önce. “Yakıcı ateşten.” Bu da dumasız ateştir.
27-28. “Cannide.” Cinlerin atasınıda. “önceden yarattık.” Ademden önce. “Yakıcı ateşten.” Bu da dumasız ateştir.
29-34. “O halde onun yaratılışını tavsiye ettiğimde.” Şeklini tamamladığımda. “Ve ona üflediğimde.” Ona üfürdüğümde. “Ruhumdan.” Benim için mahluklar (ibadet etsinler diye). “oturun.” Kapanın. “On secde edenler olarak.” Tahiyyat secdesi olarak ona secde edin. Ayette şöyle buyurulmuştur:
29-34. “O halde onun yaratılışını tavsiye ettiğimde.” Şeklini tamamladığımda. “Ve ona üflediğimde.” Ona üfürdüğümde. “Ruhumdan.” Benim için mahluklar (ibadet etsinler diye). “oturun.” Kapanın. “On secde edenler olarak.” Tahiyyat secdesi olarak ona secde edin. Ayette şöyle buyurulmuştur: