Sure adını 35. ayette geçen İbrahim Peygamberden (a.s.) alır. Fakat bu, surede İbrahim'in (a.s.) hayat hikayesinin anlatıldığı anlamına gelmez. Bu isim, diğer surelerin, yani İbrahim'den bahsedilen diğer tüm surelerin ismi gibi sadece bir sembol niteliğindedir.
Kaynak: Ebu'l A'lâ Mevdûdî · Tefhîmu'l-Kur'an
Nüzul Zamanı
Surenin üslubundan ve ihtiva ettiği konulardan, onun Mekke döneminin son zamanlarında indirildiği anlaşılmaktadır.
Örneğin 13. ayet ("Kafirler peygamberlerine dediler ki: 'ya sizi kendi toprağımızdan süreceğiz, ya da dinimize geri döneceksiniz.!") , surenin indirildiği dönemde müslümanlara yapılan işkencenin çok ağır olduğunu ve Mekkelilerin daha önceden gönderilen peygamberleri inkar eden diğer topluluklar gibi mü'minleri kendi topraklarından sürmek istediklerini açıkça ortaya koymaktadır.
Bu nedenle 14. ayette kafirler "Hiç şüphesiz biz, zulme sapanları helak edeceğiz" denilerek uyarılmakta ve mü'minler de, kendilerinden önce inanan diğerleri gibi "Ve onlardan sonra sizi o arza yerleştireceğiz" denmek suretiyle teskin edilmektedirler. Aynı şekilde surenin son bölümünde (43-52) yer alan şiddetli uyarı da, surenin Mekke döneminin son yıllarında nazil olduğunu göstermektedir.
Kaynak: Ebu'l A'lâ Mevdûdî · Tefhîmu'l-Kur'an
Surenin Konusu
Bu sure, Peygamberin (s.a) davetini reddeden ve onun görevini başarısızlığa uğratmak için birçok hileler kuran kafirlere bir uyarı ve tavsiye niteliğindedir. Fakat tavsiyede, uyarı, azarlama, kınama ve suçlama hakimdir. Çünkü daha önceki surelerde tavsiyeye çok yer verilmiş, fakat buna rağmen onların düşmanlığı, bağnazlığı, işkence, kin ve nefretleri artmaya devam etmişti.
Kaynak: Ebu'l A'lâ Mevdûdî · Tefhîmu'l-Kur'an
14
İbrahim · Mekke
ابراهيم
52
Sure Adı Açıklaması
Sure adını 35. ayette geçen İbrahim Peygamberden (a.s.) alır. Fakat bu, surede İbrahim'in (a.s.) hayat hikayesinin anlatıldığı anlamına gelmez. Bu isim, diğer surelerin, yani İbrahim'den bahsedilen diğer tüm surelerin ismi gibi sadece bir sembol niteliğindedir.
Kaynak: Ebu'l A'lâ Mevdûdî · Tefhîmu'l-Kur'an
Nüzul Zamanı
Surenin üslubundan ve ihtiva ettiği konulardan, onun Mekke döneminin son zamanlarında indirildiği anlaşılmaktadır.
Örneğin 13. ayet ("Kafirler peygamberlerine dediler ki: 'ya sizi kendi toprağımızdan süreceğiz, ya da dinimize geri döneceksiniz.!") , surenin indirildiği dönemde müslümanlara yapılan işkencenin çok ağır olduğunu ve Mekkelilerin daha önceden gönderilen peygamberleri inkar eden diğer topluluklar gibi mü'minleri kendi topraklarından sürmek istediklerini açıkça ortaya koymaktadır.
Bu nedenle 14. ayette kafirler "Hiç şüphesiz biz, zulme sapanları helak edeceğiz" denilerek uyarılmakta ve mü'minler de, kendilerinden önce inanan diğerleri gibi "Ve onlardan sonra sizi o arza yerleştireceğiz" denmek suretiyle teskin edilmektedirler. Aynı şekilde surenin son bölümünde (43-52) yer alan şiddetli uyarı da, surenin Mekke döneminin son yıllarında nazil olduğunu göstermektedir.
Kaynak: Ebu'l A'lâ Mevdûdî · Tefhîmu'l-Kur'an
Surenin Konusu
Bu sure, Peygamberin (s.a) davetini reddeden ve onun görevini başarısızlığa uğratmak için birçok hileler kuran kafirlere bir uyarı ve tavsiye niteliğindedir. Fakat tavsiyede, uyarı, azarlama, kınama ve suçlama hakimdir. Çünkü daha önceki surelerde tavsiyeye çok yer verilmiş, fakat buna rağmen onların düşmanlığı, bağnazlığı, işkence, kin ve nefretleri artmaya devam etmişti.
Elif lâm râ kitâbun enzelnâhu ileyke li tuhricen nâse minez zulûmâti ilen nûri bi izni rabbihim ilâ sırâtıl azîzil hamîd(hamîdi).
Elif, Lâm, Râ. Bu Kur'ân öyle büyük bir kitaptır ki, insanları Rablerinin izni ile karanlıklardan aydınlığa, her şeye galip ve hamde lâyık olan Allah'ın yoluna çıkarman için onu sana indirdik.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
1-2. “Elif, lam, ra.” Ben Allah’ım, görürüm. Bu: “İnsanları karanlıklardan nura (Allah’ın yoluna çıkarman) için sana indirdiğimiz bir kitaptır.” Şirkten imana. “Rabblerinin izniyle.” Rabblerinin hükmetmesiyle. Çünkü hiçbir hidayetçi O’nun izni olmadan hidayet vermeye (vesile olamaz). Sonra da Allah ...
1-2. “Elif, lam, ra.” Ben Allah’ım, görürüm. Bu: “İnsanları karanlıklardan nura (Allah’ın yoluna çıkarman) için sana indirdiğimiz bir kitaptır.” Şirkten imana. “Rabblerinin izniyle.” Rabblerinin hükmetmesiyle. Çünkü hiçbir hidayetçi O’nun izni olmadan hidayet vermeye (vesile olamaz). Sonra da Allah (c.c.) Nur’un ne oluğunu açıklamış ve: “Yegane, galib hamde layık olan yoluna.”diye buyurmuştur.
Allâhillezî lehu mâ fîs semâvâti ve mâ fîl ard(ardı), ve veylun lil kâfirîne min azâbin şedîd(şedîdin).
O Allah'ın (yolu) ki, göklerde ve yerde ne varsa hepsi O'nundur. Şiddetli bir azabdan dolayı vay kâfirlerin haline!— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
1-2. “Elif, lam, ra.” Ben Allah’ım, görürüm. Bu: “İnsanları karanlıklardan nura (Allah’ın yoluna çıkarman) için sana indirdiğimiz bir kitaptır.” Şirkten imana. “Rabblerinin izniyle.” Rabblerinin hükmetmesiyle. Çünkü hiçbir hidayetçi O’nun izni olmadan hidayet vermeye (vesile olamaz). Sonra da Allah ...
1-2. “Elif, lam, ra.” Ben Allah’ım, görürüm. Bu: “İnsanları karanlıklardan nura (Allah’ın yoluna çıkarman) için sana indirdiğimiz bir kitaptır.” Şirkten imana. “Rabblerinin izniyle.” Rabblerinin hükmetmesiyle. Çünkü hiçbir hidayetçi O’nun izni olmadan hidayet vermeye (vesile olamaz). Sonra da Allah (c.c.) Nur’un ne oluğunu açıklamış ve: “Yegane, galib hamde layık olan yoluna.”diye buyurmuştur.
Ellezîne yestehıbbûnel hayâted dunyâ alel âhıreti ve yasuddûne an sebîlillâhi ve yebgûnehâ ivecâ(ivecen), ulâike fî dalâlin baîd(baîdin).
Onlar, o kimselerdir ki dünya hayatını ahirete tercih ederler, (insanları) Allah'ın yolundan çevirirler ve onun eğrilmesini isterler. İşte bunlar, çok büyük bir sapıklık içindedirler.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
3. “Onlar çok severler.” Daha çok etkilenir ve isterler. “Dünya hayatını ahiretten daha çok (sevmekle). Ve Allah’ın yolundanda alıkoyarlar.” İnsanları Allah’ın (c.c.) dininden engellerler. “Onun eğrilmesini de isterler.” Bunun tefsiri geçmişti. “Onlar bir sapıklık içindedirler.” Hata içindedirler. “...
3. “Onlar çok severler.” Daha çok etkilenir ve isterler. “Dünya hayatını ahiretten daha çok (sevmekle). Ve Allah’ın yolundanda alıkoyarlar.” İnsanları Allah’ın (c.c.) dininden engellerler. “Onun eğrilmesini de isterler.” Bunun tefsiri geçmişti. “Onlar bir sapıklık içindedirler.” Hata içindedirler. “Uzak olarak.” Haktan.
Ve mâ erselnâ min resûlin illâ bi lisâni kavmihî li yubeyyine lehum, fe yudillullâhu men yeşâu ve yehdî men yeşâ’(yeşâu), ve huvel azîzul hakîm(hakîmu).
Biz, her peygamberi, ancak bulunduğu kavminin diliyle gönderdik ki, onlara apaçık anlatsın. Bu itibarla Allah dilediğini sapıklıkta bırakır, dilediğini de hidayete erdirir. O her şeye galibdir, hükmünde hikmet sahibidir.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
4. “Biz gönderdiğmiz herbir peygamberi kendi kavminin diliyle gönderdik.” Dediklerini anlasınlar diye kavminin lügatına göre. Bu da Allah’ın şu ayetinin manasını içermektedir: “Onlara açıklasın diye. Allah (c.c.) dilediğini saptırır.” Beyandan sonra O (c.c.), dilediğini -kişinin batıla meyilli olmas...
4. “Biz gönderdiğmiz herbir peygamberi kendi kavminin diliyle gönderdik.” Dediklerini anlasınlar diye kavminin lügatına göre. Bu da Allah’ın şu ayetinin manasını içermektedir: “Onlara açıklasın diye. Allah (c.c.) dilediğini saptırır.” Beyandan sonra O (c.c.), dilediğini -kişinin batıla meyilli olması hasebiyle- batıla sokar. “Dilediğine de hidayet bahşeder.” Hakka tabi olmayı.
Ve le kad erselnâ mûsâ bi âyâtinâ en ahric kavmeke minez zulumâti ilen nûri, ve zekkirhum bi eyyâmillâh(eyyâmillâhi), inne fî zâlike le âyâtin li kulli sabbârin şekûr(şekûrin).
And olsun ki Musa'yı âyetlerimizle gönderdik. Ona şöyle dedik: Kavmini karanlıklardan aydınlığa çıkar, onlara Allah'ın (felaket) günlerini hatırlat. Şüphe yok ki bunda her sabredip şükreden için nice ibretler vardır.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
5-6. “Bizler Musa’yı şüphesiz ki ayetlerimizle gönderdik.” O’nun Nübüvvetinin sihhatına delalet etsin diye burhanlarla gönderdik. “Kavmini karanlıklardan aydınlığa çıkar.” Şirkten imana.” “Ve Allah’ın günlerini hatırlatarak.” Nimetlerini anlatarak. RAğbetv e sakındırmakla, müjdelemek ve tehditle. “Ş...
5-6. “Bizler Musa’yı şüphesiz ki ayetlerimizle gönderdik.” O’nun Nübüvvetinin sihhatına delalet etsin diye burhanlarla gönderdik. “Kavmini karanlıklardan aydınlığa çıkar.” Şirkten imana.” “Ve Allah’ın günlerini hatırlatarak.” Nimetlerini anlatarak. RAğbetv e sakındırmakla, müjdelemek ve tehditle. “Şüphesiz ki bunda.” Allah’ın günlerini hatırlatmakta. “ayetler vardır.” Deliller. “her sabreden.” Allah’ın taatine. “ve şükredenler için.” Nimetlerinden dolayı. İkin cayet ise Bakara suresinde tefsir edilmişti.1 Ayette şöyle buyurulmuştur:
Ve iz kâle mûsâ li kavmihizkurû ni’metallâhi aleykum iz encâkum min âli fir’avne yesûmûnekum sûel azâbi ve yuzebbihûne ebnâekum ve yestahyûne nisâekum, ve fî zâlikum belâun min rabbikum azîm(azîmun).
Musa kavmine demişti ki: «Allah'ın üzerinizdeki nimetini hatırlayın. Çünkü O, bir vakit sizi Firâvun ailesinden kurtardı. Onlar sizi işkencenin en kötüsüne sürüyorlar ve oğullarınızı kesip kadınlarınızı da diri bırakıyorladı. Ve bunda Rabbinizden size büyük bir imtihan vardır.»— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
5-6. “Bizler Musa’yı şüphesiz ki ayetlerimizle gönderdik.” O’nun Nübüvvetinin sihhatına delalet etsin diye burhanlarla gönderdik. “Kavmini karanlıklardan aydınlığa çıkar.” Şirkten imana.” “Ve Allah’ın günlerini hatırlatarak.” Nimetlerini anlatarak. RAğbetv e sakındırmakla, müjdelemek ve tehditle. “Ş...
5-6. “Bizler Musa’yı şüphesiz ki ayetlerimizle gönderdik.” O’nun Nübüvvetinin sihhatına delalet etsin diye burhanlarla gönderdik. “Kavmini karanlıklardan aydınlığa çıkar.” Şirkten imana.” “Ve Allah’ın günlerini hatırlatarak.” Nimetlerini anlatarak. RAğbetv e sakındırmakla, müjdelemek ve tehditle. “Şüphesiz ki bunda.” Allah’ın günlerini hatırlatmakta. “ayetler vardır.” Deliller. “her sabreden.” Allah’ın taatine. “ve şükredenler için.” Nimetlerinden dolayı. İkin cayet ise Bakara suresinde tefsir edilmişti.1 Ayette şöyle buyurulmuştur:
Ve iz te’ezzene rabbukum le in şekertum le ezîdennekum ve le in kefertum inne azâbî le şedîd(şedîdun).
Ve hatırlayın ki Rabbiniz size şöyle bildirmişti: Yüceliğim hakkı için şükrederseniz elbette size (nimetimi) artırırım ve eğer nankörlük ederseniz hiç şüphesiz azabım çok şiddetlidir.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
7-8. “Ve yine şunu hatırlayın ki” Bu Allah’ın “sizleri koruduğu vakit” ayetine ma’tuftur. Mana ise şöyledir: Rabbiniz şunu bildirmişti: “Şayet şükrederseniz.” Onu tekler ve itaat ederseniz. “Sizlere şüphesiz ki çokça veririm.” Şükrün gerektiğ işeyi yani nemit veririm. “Şayet nankörlük ederseniz.” Be...
7-8. “Ve yine şunu hatırlayın ki” Bu Allah’ın “sizleri koruduğu vakit” ayetine ma’tuftur. Mana ise şöyledir: Rabbiniz şunu bildirmişti: “Şayet şükrederseniz.” Onu tekler ve itaat ederseniz. “Sizlere şüphesiz ki çokça veririm.” Şükrün gerektiğ işeyi yani nemit veririm. “Şayet nankörlük ederseniz.” Benim ve nimetimin hakkına nankörlük ederseniz. “Şüphesiz azabım çok şiddetlidir.” Bu ayet, nimete nankörlük edene azapta tehdit ayetidir.
Ve kâle mûsâ in tekfurû entum ve men fîl ardı cemî’an fe innallâhe le ganiyyun hamîd(hamîdun).
Musa dedi ki: Siz ve yeryüzünde bulunanların hepsi nankörlük etseniz, iyi biliniz ki Allah hepinizden zengindir, hamdedilmeye layıktır.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
7-8. “Ve yine şunu hatırlayın ki” Bu Allah’ın “sizleri koruduğu vakit” ayetine ma’tuftur. Mana ise şöyledir: Rabbiniz şunu bildirmişti: “Şayet şükrederseniz.” Onu tekler ve itaat ederseniz. “Sizlere şüphesiz ki çokça veririm.” Şükrün gerektiğ işeyi yani nemit veririm. “Şayet nankörlük ederseniz.” Be...
7-8. “Ve yine şunu hatırlayın ki” Bu Allah’ın “sizleri koruduğu vakit” ayetine ma’tuftur. Mana ise şöyledir: Rabbiniz şunu bildirmişti: “Şayet şükrederseniz.” Onu tekler ve itaat ederseniz. “Sizlere şüphesiz ki çokça veririm.” Şükrün gerektiğ işeyi yani nemit veririm. “Şayet nankörlük ederseniz.” Benim ve nimetimin hakkına nankörlük ederseniz. “Şüphesiz azabım çok şiddetlidir.” Bu ayet, nimete nankörlük edene azapta tehdit ayetidir.
E lem ye’tikum nebeullezîne min kablikum kavmi nûhın ve âdin ve semûd(semûde), vellezîne min ba’dihim, lâ ya’lemuhum illallâh(illallâhu), câethum rusuluhum bil beyyinâti fe reddû eydiyehum fî efvâhihim ve kâlû innâ kefernâ bi mâ ursiltum bihî ve innâ le fî şekkin mimmâ ted’ûnenâ ileyhi murîb(murîbin).
Sizden öncekilerin; Nuh, Âd ve Semûd kavimlerinin ve onlardan sonra gelenlerin haberleri size gelmedi mi? Onları, Allah'tan başkası bilmez. Peygamberleri onlara mucizeler getirdi de onlar ellerini ağızlarına koydular ve dediler ki: «Biz sizinle gönderileni inkâr ettik ve bizi çağırdığınız şeyden de şüphe ve endişe içindeyiz.»— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
9. “Sizden öncekilerin, Nuh, Ad ve Semud kavimlerinin ve onlardan sonra gleenlerin haberleri sizlere gelmedi mi?” Allah’ın (c.c.) helak ettiği o kimselerden sonrakiler. “Allah’dan başkasının bilemediği.” Onların sayısını ve çokluğun kimsenin bilemediği. Şüphesiz ki bu ümmetlerin sayısını ve miktarın...
9. “Sizden öncekilerin, Nuh, Ad ve Semud kavimlerinin ve onlardan sonra gleenlerin haberleri sizlere gelmedi mi?” Allah’ın (c.c.) helak ettiği o kimselerden sonrakiler. “Allah’dan başkasının bilemediği.” Onların sayısını ve çokluğun kimsenin bilemediği. Şüphesiz ki bu ümmetlerin sayısını ve miktarını Allah’dan başkası bilemez. “Rasullerimiz beyyinelerle geldilerde ellerini... götürdüler.” Kendi ellerini. “ağızlarına.” Onların konumları kendilerine ağır geldi. Bundan içinde kinlerinden dolayı parak uçlarını ısırmışlardır.
Kâlet rusuluhum e fîllâhi şekkun fâtırıs semâvâti vel ard(ardı), yed’ûkum li yagfire lekum min zunûbikum ve yuahhırekum ilâ ecelin musemmâ(musemmen), kâlû in entum illâ beşerun mislunâ, turîdûne en tesuddûnâ ammâ kâne ya’budu âbâunâ fe’tûnâ bi sultânin mubîn(mubînin).
Peygamberleri dedi ki: «Gökleri ve yeri yaratan, Allah hakkında da şüphe mi var? O, sizi günahlarınızı bağışlamak için çağırıyor ve belirlenmiş bir süreye kadar size müsade ediyor.» Onlar da: «Siz sadece bizim gibi bir insansınız, bizi babalarımızın taptıklarından alıkoymak istiyorsunuz. O halde bize apaçık bir delil getirin!» dediler.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
10-13. “Rasuller dedi ki: Allah hakkında şüphe mi ediyorsunuz?” Allah’ın birliğihususunda sizler bir şüphede misiniz? Bu inkar manasında bir sorudur. Bunda bir şüphe yoktur demektir. Sonrada Allah (c.c.) kendi tekliğini vasfetmiş ve: “Semavatı ve yeri yaratan ve sizleri çağıran...” diye buyurmuştur....
10-13. “Rasuller dedi ki: Allah hakkında şüphe mi ediyorsunuz?” Allah’ın birliğihususunda sizler bir şüphede misiniz? Bu inkar manasında bir sorudur. Bunda bir şüphe yoktur demektir. Sonrada Allah (c.c.) kendi tekliğini vasfetmiş ve: “Semavatı ve yeri yaratan ve sizleri çağıran...” diye buyurmuştur. Rasullerine ve kitaplarına itaat etmeye çağıran. “Sizi günahlarınızdan bir kısmını bağışlamaya ve belirli bür süreye kadare rtelemeye.” sizlerde, cezalandırmayı ertelemektedir. Mana ise şöyledir: Sizler icabet etmemenizle aclece akibetin gelmesini sağladınız. Geri kalan ayetve devamı şu ayete kadardır.
Kâlet lehum rusuluhum in nahnu illâ beşerun mislukum ve lâkinnallâhe yemunnu alâ men yeşâu min ibâdih(ibâdihî), ve mâ kâne lenâ en ne’tiyekum bi sultânin illâ bi iznillâh(iznillâhi), ve alâllâhi fel yetevekkelil mu’minûn(mu’minûne).
Peygamberleri onlara dediler ki: «(Evet) biz ancak sizin gibi bir insanız, ama Allah kullarından dilediğine nimetini lütfeder. Ve Allah'ın izni olmadıkça bizim size bir delil getirmemize imkan yoktur. Müminler ancak Allah'a dayansınlar.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
10-13. “Rasuller dedi ki: Allah hakkında şüphe mi ediyorsunuz?” Allah’ın birliğihususunda sizler bir şüphede misiniz? Bu inkar manasında bir sorudur. Bunda bir şüphe yoktur demektir. Sonrada Allah (c.c.) kendi tekliğini vasfetmiş ve: “Semavatı ve yeri yaratan ve sizleri çağıran...” diye buyurmuştur....
10-13. “Rasuller dedi ki: Allah hakkında şüphe mi ediyorsunuz?” Allah’ın birliğihususunda sizler bir şüphede misiniz? Bu inkar manasında bir sorudur. Bunda bir şüphe yoktur demektir. Sonrada Allah (c.c.) kendi tekliğini vasfetmiş ve: “Semavatı ve yeri yaratan ve sizleri çağıran...” diye buyurmuştur. Rasullerine ve kitaplarına itaat etmeye çağıran. “Sizi günahlarınızdan bir kısmını bağışlamaya ve belirli bür süreye kadare rtelemeye.” sizlerde, cezalandırmayı ertelemektedir. Mana ise şöyledir: Sizler icabet etmemenizle aclece akibetin gelmesini sağladınız. Geri kalan ayetve devamı şu ayete kadardır.
Ve mâ lenâ ellâ netevekkele alâllâhi ve kad hedânâ subulenâ, ve le nasbirenne alâ mâ âzeytumûnâ, ve alâllâhi fel yetevekkelil mutevekkilûn (mutevekkilûne).
Bize yollarımızı göstermişken neden biz Allah'a dayanıp güvenmeyelim? Elbette bize yaptığınız eziyetlere katlanacağız. Tevekkül edenler yalnız Allah'a tevekkül etsinler.»— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
10-13. “Rasuller dedi ki: Allah hakkında şüphe mi ediyorsunuz?” Allah’ın birliğihususunda sizler bir şüphede misiniz? Bu inkar manasında bir sorudur. Bunda bir şüphe yoktur demektir. Sonrada Allah (c.c.) kendi tekliğini vasfetmiş ve: “Semavatı ve yeri yaratan ve sizleri çağıran...” diye buyurmuştur....
10-13. “Rasuller dedi ki: Allah hakkında şüphe mi ediyorsunuz?” Allah’ın birliğihususunda sizler bir şüphede misiniz? Bu inkar manasında bir sorudur. Bunda bir şüphe yoktur demektir. Sonrada Allah (c.c.) kendi tekliğini vasfetmiş ve: “Semavatı ve yeri yaratan ve sizleri çağıran...” diye buyurmuştur. Rasullerine ve kitaplarına itaat etmeye çağıran. “Sizi günahlarınızdan bir kısmını bağışlamaya ve belirli bür süreye kadare rtelemeye.” sizlerde, cezalandırmayı ertelemektedir. Mana ise şöyledir: Sizler icabet etmemenizle aclece akibetin gelmesini sağladınız. Geri kalan ayetve devamı şu ayete kadardır.
Ve kâlellezîne keferû li rusulihim le nuhricennekum min ardınâ ev le teûdunne fî milletinâ, fe evhâ ileyhim rabbuhum le nuhlikennez zâlimîn(zâlimîne).
İnkâr edenler peygamberlerine dediler ki: «Ya sizi mutlaka yurdumuzdan çıkaracağız, ya da mutlaka dinimize döneceksiniz!» Rableri de onlara: «Zâlimleri mutlaka helak edeceğiz» diye vahyetti.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
10-13. “Rasuller dedi ki: Allah hakkında şüphe mi ediyorsunuz?” Allah’ın birliğihususunda sizler bir şüphede misiniz? Bu inkar manasında bir sorudur. Bunda bir şüphe yoktur demektir. Sonrada Allah (c.c.) kendi tekliğini vasfetmiş ve: “Semavatı ve yeri yaratan ve sizleri çağıran...” diye buyurmuştur....
10-13. “Rasuller dedi ki: Allah hakkında şüphe mi ediyorsunuz?” Allah’ın birliğihususunda sizler bir şüphede misiniz? Bu inkar manasında bir sorudur. Bunda bir şüphe yoktur demektir. Sonrada Allah (c.c.) kendi tekliğini vasfetmiş ve: “Semavatı ve yeri yaratan ve sizleri çağıran...” diye buyurmuştur. Rasullerine ve kitaplarına itaat etmeye çağıran. “Sizi günahlarınızdan bir kısmını bağışlamaya ve belirli bür süreye kadare rtelemeye.” sizlerde, cezalandırmayı ertelemektedir. Mana ise şöyledir: Sizler icabet etmemenizle aclece akibetin gelmesini sağladınız. Geri kalan ayetve devamı şu ayete kadardır.
Min verâihî cehennemu ve yuskâ min mâin sadîd(sadîdin).
Ardından da Cehennem vardır, orada kendisine irinli su içirilecektir.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
16. “arkasından cehennemde vardır.” Ölümden sonra gelen cehennem vardır. “Ona irinli sudan içirilecektir.” Yaralardan çıkan kan ve irin ile karışmış sıvı.
Yetecerreuhu ve lâ yekâdu yusîguhu ve ye’tîhil mevtu min kulli mekânin ve mâ huve bi meyyit(meyyitin), ve min verâihî azâbun galîz(galîzun).
Onu yutmaya çalışacak, fakat boğazından geçiremeyecek ve her yandan ona ölüm gelecek, fakat o ölemez. Arkasından da çetin bir azab gelecektir.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
17. “Onu yudum yudum içmeye çalışacak.” İğrençliğiyle bu irini bir defasında değlide yudum yudumi çecektir. “ve ona ölüm gelecektir.” Kafire cehennem isabet edip musibetlerdenv e belalardan olan ölüm sebepleri gelecektir. “Her taraftan.” Cesedinin her kılından. “ancak o bir türlü ölmeyecek.” Kendisi...
17. “Onu yudum yudum içmeye çalışacak.” İğrençliğiyle bu irini bir defasında değlide yudum yudumi çecektir. “ve ona ölüm gelecektir.” Kafire cehennem isabet edip musibetlerdenv e belalardan olan ölüm sebepleri gelecektir. “Her taraftan.” Cesedinin her kılından. “ancak o bir türlü ölmeyecek.” Kendisinden hayat kesilen bir ölü değildir. “Arkasından da.” Bundan sonrada azap vardır. “Oldukça ağır bir azab vardır.” Çok elem verici olarak. Sonrada Allah kafirlerin yaptıkları şeylere misal verip şöyle buyurmuştur:
Rabblerini inkâr edenlerin durumu tıpkı fırtınalı bir günde rüzgarın şiddetle savurduğu bir küle benzer. Kazandıklarından hiçbir şeyi elde edemezler. İşte asıl uzak sapıklık budur.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
18. “Rabblerini inkar edenlerin durumu: Amelleri, rüzgarın şiddetle fırtınalı bir günde rüzgarın şiddetle savurduğu bir küle benzer.” Şiddetli bir fırtınalı rüzgarın şiddetler savurduğu... benzer. Ayetin manası ise; bir kafirin Allah’a (c.c.) yakınlaşmak istediği şey kendisi Allah’a ortak koştuğu çi...
18. “Rabblerini inkar edenlerin durumu: Amelleri, rüzgarın şiddetle fırtınalı bir günde rüzgarın şiddetle savurduğu bir küle benzer.” Şiddetli bir fırtınalı rüzgarın şiddetler savurduğu... benzer. Ayetin manası ise; bir kafirin Allah’a (c.c.) yakınlaşmak istediği şey kendisi Allah’a ortak koştuğu çini boşunadır ve kendisine bir faydası yoktur. Bu kimse tıpkı şiddetli bir rüzgarın külü ortalığa savurduğu ve kendisine bir faydanın dokunmadığı kimseye benzer. Ayette şöyle buyurulmuştur: “Kazandıklarından hiç birşeyi ellerine geçiremezler.” Yaptıklarının mükafatını, sevabını bulamazlar. “İşte uzak sapıklığn ta kendisi bu işte.” Amellerinin ve gidişatlarının sapıklığ budur işte. Mana ise şöyledir: İşte bu büyük bir hüsranlıktır.
E lem tere ennallâhe halakas semâvâti vel arda bil hakk(hakkı), in yeşa’ yuzhibkum ve ye’ti bi halkın cedîd(cedîdin).
Gökleri ve yeri gerçekten Allah'ın yarattığını görmedin mi? O dilerse sizi yok edip yepyeni bir halk getirir.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
19-20. “Görmedin mi?” Ey Muhammed (s.a.v.)! “Şüphesiz ki Allah semavatı ve yeri hak ile yaratandır.” Kudreti, yaratması, ilmi ve iradesiyle. Nitekim bunların hepsi de haktır. “Dilerse sizleri yok eder.” Ey kafirler sizleri dilerse öldürüp yok eder. “ve yerinize yeniden başkalarını yaratır.” Sizden d...
19-20. “Görmedin mi?” Ey Muhammed (s.a.v.)! “Şüphesiz ki Allah semavatı ve yeri hak ile yaratandır.” Kudreti, yaratması, ilmi ve iradesiyle. Nitekim bunların hepsi de haktır. “Dilerse sizleri yok eder.” Ey kafirler sizleri dilerse öldürüp yok eder. “ve yerinize yeniden başkalarını yaratır.” Sizden daha hayırlı ve daha itaatkarlarını yaratır. 20, “Bu da Allah’a karşı zor birşey değildir.” Çok zor ve imkansız birşey değildir.
14:19
20
وَمَا ذٰلِكَ عَلَى اللّٰهِ بِعَز۪يزٍ ٠٢
Ve mâ zâlike alallâhi bi azîz(azîzin).
Bu, Allah'a göre önemli bir şey değildir.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
19-20. “Görmedin mi?” Ey Muhammed (s.a.v.)! “Şüphesiz ki Allah semavatı ve yeri hak ile yaratandır.” Kudreti, yaratması, ilmi ve iradesiyle. Nitekim bunların hepsi de haktır. “Dilerse sizleri yok eder.” Ey kafirler sizleri dilerse öldürüp yok eder. “ve yerinize yeniden başkalarını yaratır.” Sizden d...
19-20. “Görmedin mi?” Ey Muhammed (s.a.v.)! “Şüphesiz ki Allah semavatı ve yeri hak ile yaratandır.” Kudreti, yaratması, ilmi ve iradesiyle. Nitekim bunların hepsi de haktır. “Dilerse sizleri yok eder.” Ey kafirler sizleri dilerse öldürüp yok eder. “ve yerinize yeniden başkalarını yaratır.” Sizden daha hayırlı ve daha itaatkarlarını yaratır. 20, “Bu da Allah’a karşı zor birşey değildir.” Çok zor ve imkansız birşey değildir.
Ve berezû lillahi cemîan fe kâled duafâu lillezînestekberû innâ kunnâ lekum tebean fe hel entum mugnûne annâ min azâbillâhi min şey’(şey’in), kâlû lev hedânallâhu le hedeynâkum, sevâun aleynâ ecezi’nâ em sabernâ mâ lenâ min mahîs(mahîsın).
(Kıyamet günü) İnsanların hepsi Allah'ın huzuruna çıkacaklar. Ve zayıflar büyüklük taslayanlara şöyle diyecekler: «Bizler, sizlere uymuştuk. Şimdi siz, Allah'ın azabından en ufak bir şeyi bizden savabilir misiniz?» Onlar da diyecekler ki: «Allah bizi hidayete erdirseydi, biz de size doğru yolu gösterirdik. Artık şimdi bizler sızlansak da sabretsek de birdir. Çünkü kaçacak yerimiz yoktur.»— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
21. “Hepsi toplanarak Allah’ın huzuran çıkarlar.” Kabirlerinden mahşere giderler. “Zayıflar der ki” Bunlarda başındaki üst tabakaya itaat edenlerdir. Bunlar Allah’a ibadetten: “*Büyüklenen.” Kimseler itaat ederler. “(Zayıflar der ki:) Bizler şüphesiz ki” Dünyada. “Bizler izinizden giderdik.” Sizleri...
21. “Hepsi toplanarak Allah’ın huzuran çıkarlar.” Kabirlerinden mahşere giderler. “Zayıflar der ki” Bunlarda başındaki üst tabakaya itaat edenlerdir. Bunlar Allah’a ibadetten: “*Büyüklenen.” Kimseler itaat ederler. “(Zayıflar der ki:) Bizler şüphesiz ki” Dünyada. “Bizler izinizden giderdik.” Sizleri müdafa ederdik. “Şimdi sizler Allah’ın azabından azıcık birşeyi dahi olsa bizden uzaklaştırıp giderebilecek misiniz?” Bizler ancak sapıklıkta bulunduğumuz için sizleri buna davet ettik. Şayet Allah bize idayet verseydi bizde sizleri irşad ederdik.
Ve kâleş şeytânu lemmâ kudıyel emru innallâhe veadekum va’del hakkı ve veadtukum fe ahleftukum, ve mâ kâne liye aleykum min sultânin illâ en deavtukum festecebtum lî, fe lâ telûmûnî ve lûmû enfusekum, mâ ene bi musrihikum ve mâ entum bi musrıhıyy(musrıhıyye), innî kefertu bi mâ eşrektumûni min kabl(kablu), innaz zâlimîne lehum azâbun elîm(elîmun).
İş bitince şeytan onlara şöyle diyecek: «Şüphesiz ki Allah size gerçek olanı vaad etti, ben de size vaad ettim, ama sonra caydım! Zaten benim size karşı bir gücüm yoktu. Ancak ben sizi (küfür ve isyana) çağırdım, siz de geldiniz. O halde beni kınamayın, kendi kendinizi kınayın! Ne ben sizi kurtarabilirim, ne de siz beni kurtarabilirsiniz! Ben, önceden beni Allah'a ortak koşmanızı da kabul etmemiştim.» Doğrusu zalimler için acı bir azab vardır!— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
22. “Şeytan der ki:” İblis. “iş olup bitince.” Cennet ehli cennete, cehennem ehlide cehenneme girince. Nitekim cehennem ehli o gün İblis’i kınayarak toplanırlar. İblis’te onlara şöyle seslenir: “Şüphesiz ki Allah sizlere hakkı vaad etti.” Yani bugün olacağını belirtti. Onun size söylediğ ibu vaadin ...
22. “Şeytan der ki:” İblis. “iş olup bitince.” Cennet ehli cennete, cehennem ehlide cehenneme girince. Nitekim cehennem ehli o gün İblis’i kınayarak toplanırlar. İblis’te onlara şöyle seslenir: “Şüphesiz ki Allah sizlere hakkı vaad etti.” Yani bugün olacağını belirtti. Onun size söylediğ ibu vaadin hakk olduğunu söyledi. “Bende sizlere vaade durmuştum.” Bunun olmayacağını söylemekle. “ama size verdiği sözde durmadım. Zaten benim sizlere üzerinde hiçbir nüfusum da yoktu.” Yan sizlere vaad ettiğim bu delili sizlere göstermedim. “Yalnız ben sizi çağırdım.” Sizleri davet ettim. “Sizde bana icabette bulundunuz.” Beni doğruladınız. “Beni kınamayın kendinizi kınayın.” Benim hakkımda delilsiz ve bürhansız toplandınız. “Ben dolayısıyla sizleri kurtaramam.” Sizlere yardım edemem. “Sizlerde beni kurtaramazsınız. Şüphesiz ki ben daha önce (Allah’a) ortak tutmanızı da kesinlikle kabul etmemiştim.” Sizin beni, O’na bazı şeyleri ortak kılmanızla ve itaat edip beni de buna ortak etmenizle. Şüphesiz ki ben sizin ortak tutmanzı da kesinlikle kabul etmemiştim. “Şüphesiz ki zalimler...” ayeti. Müşrikler. Ayette şöyle buyurulmuştur:
Ve udhilellezîne âmenû ve amilûs sâlihâti cennâtin tecrî min tahtihel enhâru hâlidîne fîhâ bi izni rabbihim, tehıyyetuhum fîhâ selâm(selâmun).
İman edip salih ameller işleyenler ise, Rablerinin izniyle içinde sürekli kalacakları ve altından ırmaklar akan cennetlere konulurlar. Oradaki dirlik temennileri «selâm!» dır.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
23. “onların orada birbirlerine tahiyyatlar ıSelam’dır.” Allah onlara selam ile tahiyyade (sağılm temennisinde) bulunur. Orada bazılarıda bazısına selam ile tahiyyede de bulunur.
E lem tere keyfe daraballâhu meselen kelimeten tayyibeten ke şeceretin tayyibetin asluhâ sâbitun ve fer’uhâ fis semâ(semâi).
Görmedin mi? Allah nasıl bir misal verdi. Güzel bir söz, kökü (yerde) sabit, dalları gökte olan güzel bir ağaç gibidir.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
24. “Allah’ın nasıl darbı misal verdiğini gördün mü?” Bir misal açıklamakla. Sonrada bunu beyan edip şöyle buyurmuştur: “Temiz ve hoş ösz.” La ilahe ilallah sözü. “Güzel bir ağaç gibidir.” Hurma ağacı gibidir. “Bunun kökü.” Bu güzel ağacın ökkü. “sabittir.” Yerdedir. “Dalları ise.” Yükselip uzanmış ...
24. “Allah’ın nasıl darbı misal verdiğini gördün mü?” Bir misal açıklamakla. Sonrada bunu beyan edip şöyle buyurmuştur: “Temiz ve hoş ösz.” La ilahe ilallah sözü. “Güzel bir ağaç gibidir.” Hurma ağacı gibidir. “Bunun kökü.” Bu güzel ağacın ökkü. “sabittir.” Yerdedir. “Dalları ise.” Yükselip uzanmış olarak. “Semadadır.”
Tu’tî ukulehâ kulle hînin bi izni rabbihâ, ve yadrıbullâhul emsâle lin nâsi leallehum yetezekkerûn(yetezekkerûne).
(O ağaç) Rabbinin izniyle her zaman meyve verir. Öğüt alsınlar diye Allah insanlara böyle misaller verir.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
25. “verir. Bu ağaç. “yiyeceğeim.” Meyvelerini verip. “Her zaman.” Her senenin bütün vakitlerinde: Altı ay boyuna çiğ ve kal, altı ay sonra yaş ve olgun olarak. Hurma ağacıyla ise her senenin vakitlerinde istifade edilebilir. Devamlı olarak bu böyledir. Mümininin kalbindeki imanın, amelinin ve sözün...
25. “verir. Bu ağaç. “yiyeceğeim.” Meyvelerini verip. “Her zaman.” Her senenin bütün vakitlerinde: Altı ay boyuna çiğ ve kal, altı ay sonra yaş ve olgun olarak. Hurma ağacıyla ise her senenin vakitlerinde istifade edilebilir. Devamlı olarak bu böyledir. Mümininin kalbindeki imanın, amelinin ve sözünün sabit olması da böylecedir. Onun tesbihide semaya dek ulaşan ve yükselen dallar gibidir. Tıpkı hurma ağacının dallarının yükselmesi gibi. Aynı zamanda iman meyvesinden ve sevabından kazanılan bereketler tıpkı hurma ağacının meyvalarından bütün vakitlerde ulaşılan -yaş hurmadan- tatlı ve hurma çeşitlerinden ulaşılan bereketler gibidir. “Allah (böylece) insanlara misaller verir.” Mekke ehline. “Umulurki hatırlar.” Öğüt almaları için.
Ve meselu kelimetin habîsetin ke şeceretin habîsetinictusset min fevkıl ardı mâ lehâ min karâr(karârin).
Kötü sözün durumu da, yerden koparılmış, kökü olmayan kötü bir ağaca benzer.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
26. “Kötü bir kelimede.” Allah’a ortak koşmakda. “şunun gibi.” Şu misal gibidir. “Kötü bir ağaç gibidir.” Ebu Cehil korkusu gibi. “ayrılmış.” Ayrılıp kopartılmıştır. eb Ucehil karpusuda böylecedir. “Yerin üzenide.” Toprağa bağlı olmadanv e toprağa bağlı bir ökkü olmadan. “Hiçbir istikrarı da olmayan...
26. “Kötü bir kelimede.” Allah’a ortak koşmakda. “şunun gibi.” Şu misal gibidir. “Kötü bir ağaç gibidir.” Ebu Cehil korkusu gibi. “ayrılmış.” Ayrılıp kopartılmıştır. eb Ucehil karpusuda böylecedir. “Yerin üzenide.” Toprağa bağlı olmadanv e toprağa bağlı bir ökkü olmadan. “Hiçbir istikrarı da olmayan.” Yerin altına bağlı olmadan toprağın üzerinde bağlantısız istikrar edendir. Şirk kişiye bir fayda asla vermez. Onun bir destekçisi ve delili de bulunmaz tıpkı bu ağaç gibi.
Yusebbitullâhullezîne âmenû bil kavlis sâbiti fil hayâtid dunyâ ve fil âhıreh(âhıreti), ve yudıllullâhuz zâlimîne ve yef’alullâhu mâ yeşâ’(yeşâu).
Allah, iman edenleri, dünya hayatında da, ahirette de sağlam bir söz üzerinde tutar; zalimleri de saptırır ve Allah, dilediğini yapar.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
27. “Allah (c.c.) iman edenleri sağlam söz üzere sabit kılar.” Bu da “ila ilehi alillah” sözüdür. “dünya hayatında.” Hak üzere. “ahirette de.” Yani iki meleğin kabirde kişiye sorgu sual sırasında kişiye hak olan sözü söyleyip telakki ederler.1 “Müslüman kabrinde iken kendisine soru sorulduğ uvakit: ...
27. “Allah (c.c.) iman edenleri sağlam söz üzere sabit kılar.” Bu da “ila ilehi alillah” sözüdür. “dünya hayatında.” Hak üzere. “ahirette de.” Yani iki meleğin kabirde kişiye sorgu sual sırasında kişiye hak olan sözü söyleyip telakki ederler.1 “Müslüman kabrinde iken kendisine soru sorulduğ uvakit: “Allah’dan başka ilah olmadğına ve Muhammed’in (s.a.v.) Allah’ın Rasulu olduğunu şehadet eder.” Ayette bu istikamettedir: “allah iman edenlere dünya hayatında da ahirette de sağlam bir söz üzere sebat verir.” Buhari Tefsir Fethu’l-Bari: 81378; Müsli Kitabu Cenne ve nimetinin sıfatı, Rakam: 2781; Ebu Davud Sünnet kitabı Rakam: 4750; Nesei Tefsir: 1/619. “Allah zalimleri saptırır.” Müşrikler bu kelimeyi telakki edemezler. Taki kabirde kendilerine bu sorulur onlarda “bilmiyoruz” derler. “Allah dilediğini yapandır.” MÜmine doğruyu telakki ettirmesi ve kafirede sapıklığ vermesiyle.
E lem tere ilellezîne beddelû ni’metallâhi kufren ve ehallû kavmehum dârel bevâr(bevâri).
Allah'ın nimetlerine nankörlükle karşılık veren ve sonunda milletlerini helak yurduna konduranları görmedin mi?— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
28. “Allah’ın nimetini küfür ili değiştireni görmez misin?” Allah’ın (c.c.) kendilerine verdikleri iman nimetini v eRasululah’ın (s.a.v.) gönderilmesi nimetini onlar küfürle değiştirdiler veküfrettiler. “Kavimlerini de soktular.” Kendilerine tabi olan bu kimseleri. “Dar-ı bevara.” Helak yurduna sokt...
28. “Allah’ın nimetini küfür ili değiştireni görmez misin?” Allah’ın (c.c.) kendilerine verdikleri iman nimetini v eRasululah’ın (s.a.v.) gönderilmesi nimetini onlar küfürle değiştirdiler veküfrettiler. “Kavimlerini de soktular.” Kendilerine tabi olan bu kimseleri. “Dar-ı bevara.” Helak yurduna soktular. Sonra Allah (c.c.) bunu şöyle tefsir etmiştir:
14:28
29
جَهَنَّمَۚ يَصْلَوْنَهَاۜ وَبِئْسَ الْقَرَارُ ٩٢
Cehennem(cehenneme), yaslevnehâ, ve bi’sel karâr(karâru).
Onlar, cehenneme girecekler. O ne kötü karargâhtır.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
29. “Onlar oraya (cehenneme) gireceklerdir. Orası ne kötü bir karargahtır.” Karar yeridir.
Sitemiz, ziyaretçi sayısını ölçmek için tarayıcınıza rastgele bir numara içeren bir çerez bırakır.
Reklam çerezi kullanmıyoruz, verilerinizi kimseyle paylaşmıyoruz.
Ayrıntılar