Bu sure adını, 50-60. ayetlerde kıssası zikredilen Hz. Hud'un (a.s) isminden almıştır.
Kaynak: Ebu'l A'lâ Mevdûdî · Tefhîmu'l-Kur'an
Nüzul Zamanı
Surenin konusu üzerinde derinlemesine düşündüğümüzde, onun Yunus suresiyle aynı dönemde ve büyük bir ihtimalle hemen onun ardından nazil olduğu sonucuna varırız.
Sure, Yunus suresiyle aynı konuyu işler; mesaja davet, tavsiye ve inzar. Bir farkla ki bu suredeki inzar (uyarı) daha şiddetlidir. Bu durum bir hadisle de desteklenmiştir.
Rivayet edilir ki, bu surenin nüzulundan sonra bir gün Hz. Ebu Bekir (r.a) Rasulullah'a (s.a) söyle dedi: Son zamanlarda senin daha hızlı yaşlanıyor olduğunu görmekteyim. Bunun sebebi nedir?" Rasulullah (s.a) cevapladı: "Hud suresi ve benzeri sureler beni ihtiyarlattı. " Bu gösterir ki, zaman Rasulullah (s.a) için çok çetin zamandı ve İslam'ın davetini baltalamak için elinden geleni yapan Kureyş'in azaba uğratılmasından duyduğu endişelerine, bu sert uyarılar da eklenmiş bulunmaktaydı. Çünkü artık Rasulullah (s.a) için Allah tarafından tanınan mühletin son sınırına giderek yaklaşıldığı ayan beyandı. Mühletin son demlerini yaşadığından ve kavminin azaba uğratılacağından korkmaktaydı.
Kaynak: Ebu'l A'lâ Mevdûdî · Tefhîmu'l-Kur'an
Surenin Konusu
Surenin daveti şudur:
Allah Rasulüne itaat edin. Şirki terkedin ve yalnızca Allah'a ibadet edin; tüm hayat sisteminizi ahirette hesap vereceğiniz inanç üstüne kurun.
Tavsiyesi şu: Hatırlayın o insanları ki, imanlarını bu dünya hayatının zahiri parlaklığına feda edip, peygamberlerin mesajını inkar ettiler de, korkunç akıbetlerle karşılaştılar. Dolayısıyle sizlerde tarihin mahvolmağa götürdüğünü ispat ettiği yolun aynısını izleyip izlemediğinizi ciddi ciddi araştırın.
Uyarısı da şu:
Azabın geciktiriliyor olması sizi aldatmasın. Bu, "Allah'ın yollarınızı düzeltin" diye size lütfuyla tanıdığı mühletten ibarettir. Bu fırsatı değerlendirmezseniz iman edenler dışında helak edecek olan kaçınılmaz cezaya çarptırılacaksınız.
Kur'an insanlara doğrudan hitap etme yerine, yukarıdaki hedefleri gerçekleştirmek için, Nuh, Hud, Salih, Lut, Şuayb ve Firavun kavimlerine ait kıssaları kullanmıştır. Bu kıssalarda vurgulanan en önemli şey şudur: Allah'ın hükmü bir kavim üzerinde gerçekleştiği zaman, her ne olursa olsun, isterse devrin peygamberinin en yakın akrabası olsun Allah hiç kimseyi kayırmaz. Bundan azade olanlar yalnızca peygamberlere iman edenlerdir: inanmayanlar, isterse onun karısı ve çocuğu olsunlar bu hükmün içindedirler.
Dahası var: İman her bir müminden, hüküm geldiğinde akrabalarını tümüyle unutmasını ve yalnızca iman kardeşliğini esas almasını gerektirir. Zira kan ve ırk yakınlığını dikkate almak, bu tür durumlarda İslam'ın ruhuna zıttır. Ve müslümanlar bu öğretiyi Hud suresi'nin nüzulünden 4 yıl sonra Bedir Savaşı'da pratik olarak göstermişlerdir.
Kaynak: Ebu'l A'lâ Mevdûdî · Tefhîmu'l-Kur'an
11
Hud · Mekke
هود
123
Sure Adı Açıklaması
Bu sure adını, 50-60. ayetlerde kıssası zikredilen Hz. Hud'un (a.s) isminden almıştır.
Kaynak: Ebu'l A'lâ Mevdûdî · Tefhîmu'l-Kur'an
Nüzul Zamanı
Surenin konusu üzerinde derinlemesine düşündüğümüzde, onun Yunus suresiyle aynı dönemde ve büyük bir ihtimalle hemen onun ardından nazil olduğu sonucuna varırız.
Sure, Yunus suresiyle aynı konuyu işler; mesaja davet, tavsiye ve inzar. Bir farkla ki bu suredeki inzar (uyarı) daha şiddetlidir. Bu durum bir hadisle de desteklenmiştir.
Rivayet edilir ki, bu surenin nüzulundan sonra bir gün Hz. Ebu Bekir (r.a) Rasulullah'a (s.a) söyle dedi: Son zamanlarda senin daha hızlı yaşlanıyor olduğunu görmekteyim. Bunun sebebi nedir?" Rasulullah (s.a) cevapladı: "Hud suresi ve benzeri sureler beni ihtiyarlattı. " Bu gösterir ki, zaman Rasulullah (s.a) için çok çetin zamandı ve İslam'ın davetini baltalamak için elinden geleni yapan Kureyş'in azaba uğratılmasından duyduğu endişelerine, bu sert uyarılar da eklenmiş bulunmaktaydı. Çünkü artık Rasulullah (s.a) için Allah tarafından tanınan mühletin son sınırına giderek yaklaşıldığı ayan beyandı. Mühletin son demlerini yaşadığından ve kavminin azaba uğratılacağından korkmaktaydı.
Kaynak: Ebu'l A'lâ Mevdûdî · Tefhîmu'l-Kur'an
Surenin Konusu
Surenin daveti şudur:
Allah Rasulüne itaat edin. Şirki terkedin ve yalnızca Allah'a ibadet edin; tüm hayat sisteminizi ahirette hesap vereceğiniz inanç üstüne kurun.
Tavsiyesi şu: Hatırlayın o insanları ki, imanlarını bu dünya hayatının zahiri parlaklığına feda edip, peygamberlerin mesajını inkar ettiler de, korkunç akıbetlerle karşılaştılar. Dolayısıyle sizlerde tarihin mahvolmağa götürdüğünü ispat ettiği yolun aynısını izleyip izlemediğinizi ciddi ciddi araştırın.
Uyarısı da şu:
Azabın geciktiriliyor olması sizi aldatmasın. Bu, "Allah'ın yollarınızı düzeltin" diye size lütfuyla tanıdığı mühletten ibarettir. Bu fırsatı değerlendirmezseniz iman edenler dışında helak edecek olan kaçınılmaz cezaya çarptırılacaksınız.
Kur'an insanlara doğrudan hitap etme yerine, yukarıdaki hedefleri gerçekleştirmek için, Nuh, Hud, Salih, Lut, Şuayb ve Firavun kavimlerine ait kıssaları kullanmıştır. Bu kıssalarda vurgulanan en önemli şey şudur: Allah'ın hükmü bir kavim üzerinde gerçekleştiği zaman, her ne olursa olsun, isterse devrin peygamberinin en yakın akrabası olsun Allah hiç kimseyi kayırmaz. Bundan azade olanlar yalnızca peygamberlere iman edenlerdir: inanmayanlar, isterse onun karısı ve çocuğu olsunlar bu hükmün içindedirler.
Dahası var: İman her bir müminden, hüküm geldiğinde akrabalarını tümüyle unutmasını ve yalnızca iman kardeşliğini esas almasını gerektirir. Zira kan ve ırk yakınlığını dikkate almak, bu tür durumlarda İslam'ın ruhuna zıttır. Ve müslümanlar bu öğretiyi Hud suresi'nin nüzulünden 4 yıl sonra Bedir Savaşı'da pratik olarak göstermişlerdir.
Elif, Lâm, Râ. Bu öyle bir kitaptır ki, âyetleri muhkem kılınmış, sonra da herşeyden haberdar olan hikmet sahibi Allah tarafından âyetleri ayrıntılı olarak açıklanmıştır.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
1. “Elif, lam, ra.” Ben Allah’m, Rahman’ım. “Kitap” Bu kitap” “ayetleri sağlamlaştırılmış.” Nazmı hayrete düşüren, manaları çok güzelv e lafzıda sağlam ve güçlü olan. “sonrada açıklanmış.” Helal ve haramlardan ortaya çıkan bütün hükümler iv eherkesin ihtiyacı olan şeyleri toplayıp açıklamıştır. “Hak...
1. “Elif, lam, ra.” Ben Allah’m, Rahman’ım. “Kitap” Bu kitap” “ayetleri sağlamlaştırılmış.” Nazmı hayrete düşüren, manaları çok güzelv e lafzıda sağlam ve güçlü olan. “sonrada açıklanmış.” Helal ve haramlardan ortaya çıkan bütün hükümler iv eherkesin ihtiyacı olan şeyleri toplayıp açıklamıştır. “Hakim olan Allah tarafından.” mahlukatına karşı (hakim). “Habir olan...” Nebisini doğrulayandanv e yalanlayandan hiçbir (haberdar) olandır.
Ellâ ta’budû illallâh(illallâhe), innenî lekum minhu nezîrun ve beşîr(beşîrun).
(Şöyle ki:) Allah'dan başkasına kulluk etmeyin. Ben size O'nun tarafından müjde vermek ve uyarmak için gönderilmiş gerçek bir peygamberim.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
2. “ibadet etmeyesiniz diye.” Yani ayette geçen “ella” “bien” manasındadır. Takdirde şöyledir: Bu kitap, (bşkasına) ibadet etmeyesiniz diyedir. “Sadece Allah’a ibadet (edin).”
Ve enistagfirû rabbekum summe tûbû ileyhi yumetti’kum metâan hasenen ilâ ecelin musemmen ve yu’ti kulle zî fadlin fadleh(fadlehu), ve in tevellev fe innî ehâfu aleykum azâbe yevmin kebîr(kebîrin).
Ve Rabbinizin mağfiretini isteyin, sonra ona tevbe edin ki sizi, belli bir süreye kadar güzel güzel yaşatsın. Ve her fazilet sahibine layık olduğu ihsanı versin. Eğer yüz çevirirseniz, ben sizin için büyük bir günün azabından korkarım.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
3-4. “ve” Burada “bi” manasındadır. “Bir de Rabinizden mağfiret dileyiniz.” Geçmiş günahlarınızdan dolayı. “Sonrda O’na tevbe edin.” Önceden olupda yaptığınız günahlardan dolayı. “Siz güzel bir meta ile faydalandırsın.” Sizlere rızık ve genişlik lütfetsin. “belirli bir süreye kadar.” Ölüme dek. “ve ...
3-4. “ve” Burada “bi” manasındadır. “Bir de Rabinizden mağfiret dileyiniz.” Geçmiş günahlarınızdan dolayı. “Sonrda O’na tevbe edin.” Önceden olupda yaptığınız günahlardan dolayı. “Siz güzel bir meta ile faydalandırsın.” Sizlere rızık ve genişlik lütfetsin. “belirli bir süreye kadar.” Ölüme dek. “ve her fazilet sahibine kendi lütfunu versin.” Sevapları günahlarından çokça olan herkese fadlından yani cennetini versin. Nitekim bu Allah’ın (c.c.) fazlıdır. “Şayet yüz çevirirlerse.” İmandan yüz çevirirlerse. “Ben sizin için büyük bir günün azabından korkarım.” Bu kıyamet günüdür.
İlâllâhi merciukum, ve huve alâ kulli şey'in kadîr(kadîrun).
Dönüşünüz yalnızca Allah'adır. O'nun da herşeye gücü yeter.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
3-4. “ve” Burada “bi” manasındadır. “Bir de Rabinizden mağfiret dileyiniz.” Geçmiş günahlarınızdan dolayı. “Sonrda O’na tevbe edin.” Önceden olupda yaptığınız günahlardan dolayı. “Siz güzel bir meta ile faydalandırsın.” Sizlere rızık ve genişlik lütfetsin. “belirli bir süreye kadar.” Ölüme dek. “ve ...
3-4. “ve” Burada “bi” manasındadır. “Bir de Rabinizden mağfiret dileyiniz.” Geçmiş günahlarınızdan dolayı. “Sonrda O’na tevbe edin.” Önceden olupda yaptığınız günahlardan dolayı. “Siz güzel bir meta ile faydalandırsın.” Sizlere rızık ve genişlik lütfetsin. “belirli bir süreye kadar.” Ölüme dek. “ve her fazilet sahibine kendi lütfunu versin.” Sevapları günahlarından çokça olan herkese fadlından yani cennetini versin. Nitekim bu Allah’ın (c.c.) fazlıdır. “Şayet yüz çevirirlerse.” İmandan yüz çevirirlerse. “Ben sizin için büyük bir günün azabından korkarım.” Bu kıyamet günüdür.
E lâ innehum yesnûne sudûrehum li yestahfû minh(minhu), e lâ hîne yestagşûne siyâbehum ya'lemu mâ yusirrûne ve mâ yu'linûn(yu'linûne), innehu alîmun bi zâtis sudûr(sudûri).
Dikkat edin! Görmüyor musunuz, onlar düşmanlıklarını gizlemek için göğüslerini çeviriyorlar. İyi bilin ki, onlar örtülerine bürünürlerken, neyi gizleyip, neyi açığa vurduklarını Allah biliyor. Muhakkak ki Allah, gönülde gizlenenleri de bilir.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
5. “Bilin ki göğüslerini dürüp bükerler.” Bu ayet; müşriklerden bir taifenin: “Bizler Muhammed’e (s.a.v.) karşı olan düşmanlığımız kapılarımızı kapatmak, yerlerimizi dürmek, elbiselerimizi örtmek ve içlerimizide saklamak suretiyle yapsak, Rabbimiz bunu nasıl bilir demeleri hakkında nazil olmuştur. B...
5. “Bilin ki göğüslerini dürüp bükerler.” Bu ayet; müşriklerden bir taifenin: “Bizler Muhammed’e (s.a.v.) karşı olan düşmanlığımız kapılarımızı kapatmak, yerlerimizi dürmek, elbiselerimizi örtmek ve içlerimizide saklamak suretiyle yapsak, Rabbimiz bunu nasıl bilir demeleri hakkında nazil olmuştur. Bunun üzerine Allah (c.c.) şöyle buyurmuştur: “iyi bilin ki göğüslerini saklayıp aksini izhar ederler.” Muhammed’e (s.a.v.) olan düşmanlıkların ıgöğüslerinde (içlerinde) saklayıp örterv e gizlerler. “onları gizlediklerini.” Onlar ıgizleyip Muhammed’e (s.a.v.) düşmanlıkları (içlerinde) bulundurmalarını. “elbiselerini örtündükleri vakit.” Elbiseleriyle giyinip örtündükler ivakit. “onların gizlediklerini de açığa vurduklarını da bilir.” Allah (c.c.) onların açığa vurduklarını bildiği gibi sırlarını da bildiğini haberv ermiştir. “o, kalplerin özünde olanı çok iyi bilendir.” Nefislerde olan hayır ve şerri çok iyi bilendir.
Ve mâ min dâbbetin fil ardı illâ alâllâhi rızkuhâ ve ya'lemu mustekarrehâ ve mustevdeahâ, kullun fî kitâbin mubîn(mubînin).
Yeryüzünde rızkı Allah'a ait olmayan hiçbir canlı yoktur. O, onların karar kıldıkları yerleri de, emaneten durdukları yerleri de bilir. Onların hepsi apaçık bir kitaptadır.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
6. “Hiçbir dabbe.” Bir canlı. “Yeryüzünde yoktur ki yürüyüpte rızkı Allah’a ait olmasın.” Ondan bir zorunluluk değil de O’ndan bir lütuf olarak. “Onların durdukları yerleri bilir.” Gidipde kaldıkları yerleri. “Ve emanet edildikleri yerlerini de.” Öldükleri yerleride (bilir). “Bunların hepsi apaçık o...
6. “Hiçbir dabbe.” Bir canlı. “Yeryüzünde yoktur ki yürüyüpte rızkı Allah’a ait olmasın.” Ondan bir zorunluluk değil de O’ndan bir lütuf olarak. “Onların durdukları yerleri bilir.” Gidipde kaldıkları yerleri. “Ve emanet edildikleri yerlerini de.” Öldükleri yerleride (bilir). “Bunların hepsi apaçık olan kitaptadır.” Levhi Mahfuzu kastetmektedir. Ayetin manası ise; bunlar Allah’ın (c.c.) ilminde sabittir.
Ve huvellezî halakas semâvâti vel arda fî sitteti eyyâmin ve kâne arşuhu alel mâi li yebluvekum eyyukum ahsenu amelâ(amelen), ve le in kulte innekum meb’ûsûne min ba’dil mevti le yekûlennellezîne keferû in hâzâ illâ sihrun mubîn(mubînun).
O, öyle bir Allah'dır ki, hanginizin daha güzel amel işleyeceğini imtihan etmek için gökleri ve yeri altı günde yarattı. Arşı da su üstündeydi. Onlara «öldükten sonra tekrar dirileceksiniz» dersen, o kâfirler de kesinlikle sana: «Bu apaçık bir sihirden başka birşey değildir.» diyecekler.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
7. “Semavatı ve yeri altı günde yaratan O’dur.” Bunun tefsirini Araf Suresinde1 zikrettik. “Onun arşıda suyun üzerinedir.” Semavatı ve yeryüzünü yaratmadan önce. “Sizleri imtihan etmek için.” O bunlar ayetlerinden orad ayaptığın azemlerden haber almak için yaratmıştır. İyilik işleyenin iyiliğini köt...
7. “Semavatı ve yeri altı günde yaratan O’dur.” Bunun tefsirini Araf Suresinde1 zikrettik. “Onun arşıda suyun üzerinedir.” Semavatı ve yeryüzünü yaratmadan önce. “Sizleri imtihan etmek için.” O bunlar ayetlerinden orad ayaptığın azemlerden haber almak için yaratmıştır. İyilik işleyenin iyiliğini kötülük işleyenini kötülüğünü görmesi için. Bu yüzden ayette: “Hanginizin daha güzel bir amelde bulunacağını.” buyurmuştur. Hanginiz Allah’a (c.c.) daha itaatlı olacak diye. “Şayet desen ki” Allah’ın (c.c.) semavatı ve yeryüzünü yaratması ve kudretinibeyan etmesinden sonra kafirlere (desen ki): “Şüphesiz ki: Ölümden sonra muhakkak dirileceksiniz.” Bunuda yalanlamakta ve: “Bu ancak apaçık bir sihir olsa gerek” derler. Apaçık bir batıl ve tuzak.
Ve le in ahharnâ anhumul azâbe ilâ ummetin ma'dûdetin le yekûlunne mâ yahbisuh(yahbisuhu), e lâ yevme ye'tîhim leyse masrûfen anhum ve hâka bi him mâ kânû bihî yestehziûn(yestehziûne).
Ve eğer bunlardan bir kısmının göreceği azabı belli bir süreye kadar erteleyecek olursak, o zaman da «onu engelleyen nedir ki?» diyecekler. İyi bilin ki, o azap onlara geldiği gün kendilerinden geri çevrilecek değildir. Ve o alay ettikleri şey kendilerini kuşatmış olacaktır.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
8. “eğer zaba ısayılı bir vakte kadar geciktirirsek.” Bilinen bir ecele ve zamana kadar. “Bunu alıkoyan nedir? derler.” Onlar dalga geçerek ve yalan söyleyerek: “Bizden azabı engelleyen nedir?” derler. Allah (c.c.) da şöyle buyurmuştur: “iyi bilin ki, bunlara azabın geleceği gün kendilerindeng eri d...
8. “eğer zaba ısayılı bir vakte kadar geciktirirsek.” Bilinen bir ecele ve zamana kadar. “Bunu alıkoyan nedir? derler.” Onlar dalga geçerek ve yalan söyleyerek: “Bizden azabı engelleyen nedir?” derler. Allah (c.c.) da şöyle buyurmuştur: “iyi bilin ki, bunlara azabın geleceği gün kendilerindeng eri döndürülecek değildir.” Müslümanların kılıçlarını alıpda onların üzerine çeksen küfür helak oluncaya ve ihlas kelimesi de yücelinceye dek kılıcını onlardan çekipte kınına koymassın. “kuşatacaktır.” inecekv e kaplayacaktır. “onları” Onlara ceza olarak. “Alay etmekte olduklar ışeyde.” Bu da azabv e öldürmektir.
Ve le in ezaknal insâne minnâ rahmeten summe neza'nâhâ minh(minhu), innehu le yeûsun kefûr(kefûrun).
Ve şayet insana tarafımızdan bir rahmet tattırır, sonra da onu kendisinden geri alırsak, şüphesiz o ümitsiz ve nankör bir kimse olur.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
9. “insana tattırsak.” Velid b. Muğire’ye. “katımızdan bir rahmeti.” Razkı. “Sonrada bunu onun elinden alsak bu sefer kendisi ümidini kesmiş olur.” Ümit kesmiş, ümitsiz olmuş olur. “Nankörde (olur).” Nimete nankörlükde eder. Kendisi şiddet anında ümitsiz olmakta Allah’ın rahmetinin genişliğniden de ...
9. “insana tattırsak.” Velid b. Muğire’ye. “katımızdan bir rahmeti.” Razkı. “Sonrada bunu onun elinden alsak bu sefer kendisi ümidini kesmiş olur.” Ümit kesmiş, ümitsiz olmuş olur. “Nankörde (olur).” Nimete nankörlükde eder. Kendisi şiddet anında ümitsiz olmakta Allah’ın rahmetinin genişliğniden de cahil bulunmaktadır.
Ve le in ezaknâhu na'mâe ba'de darrâe messethu le yekûlenne zehebes seyyiâtu annî, innehu le ferihun fahûr(fahûrun).
Ve şayet ona dokunan bir sıkıntıdan sonra bir nimet tattırırsak, «Artık benden bütün kötülükler silinip gitti.» der, mutlaka böbürlenir ve şımarır.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
10. “ve şayet kendisine... nimet tattırsak...” ayeti. Manası; kendisi şiddetin halini unutup bu sefer böbürlenirv e Allah’ın (c.c.) kendisine sarfettikleri nimetten dolayı hamdetmeyi de terkeder. ayette şöyle buyurmuştur: “Kendisi kötülükler benden uzaklaşıp gitti der.” Zarar ve fakirlik benden uzak...
10. “ve şayet kendisine... nimet tattırsak...” ayeti. Manası; kendisi şiddetin halini unutup bu sefer böbürlenirv e Allah’ın (c.c.) kendisine sarfettikleri nimetten dolayı hamdetmeyi de terkeder. ayette şöyle buyurmuştur: “Kendisi kötülükler benden uzaklaşıp gitti der.” Zarar ve fakirlik benden uzaklaştı der. “Çünkü o şımarıktır ve böbürlenendir.” Allah’ın (c.c.) kendisine verdiği genişlikiten dolayı bununla müminlere karşı böbürlenir. Sonra da Allah (c.c.) müminleri zikredip şöyle buyurmuştur:
Fe lealleke târikun ba'da mâ yûhâ ileyke ve dâikun bihî sadruke en yekûlû lev lâ unzile aleyhi kenzun ev câe meahu melek(melekun), innemâ ente nezîr(nezîrun), vallâhu alâ kulli şey'in vekîl(vekîlun).
(Ey Resulüm!) Şimdi belki sen, «Ona bir hazine indirilse, ya da beraberinde bir melek gezip dolaşsa ya!» diyorlar diye sana vahyolunan vahyin bir kısmını terkedecek olursun ve bundan dolayı da göğsün daralır. Sen yalnızca bir uyarıcısın. Allah ise her şeye vekildir.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
12. “Terketmek isteyecek misin...” ayeti. müşrikler Allah’ın Rasulune (s.a.v.) şöyle dediler: “Bizlere içinde ilahlarımıza sövmülmeyen bir kitap getirirsen sana itaat edeceğiz. Bazıları da: “Senin peygmaberliğine ve doğruluğuna şahitlik eden bir melek sana indirilmeli değil miydi? Ya da senin ve san...
12. “Terketmek isteyecek misin...” ayeti. müşrikler Allah’ın Rasulune (s.a.v.) şöyle dediler: “Bizlere içinde ilahlarımıza sövmülmeyen bir kitap getirirsen sana itaat edeceğiz. Bazıları da: “Senin peygmaberliğine ve doğruluğuna şahitlik eden bir melek sana indirilmeli değil miydi? Ya da senin ve sana uyanları zengin kılacak bir hazine verilmeli değil miydi dediler. İşte bundan dolayı Nebi (s.a.v.) onların putlarına sövmeyi terketmeyi düşündü. Bunun üzerine Allah (c.c.): “Sana vahyolunandan bir kısmını terketmek isteyecek misin?” ayetini inzal buyurdu. Rabbinin emrinden senin üzerinde bulunduğun şeylerin bazısını onlar senden bunları zail etmek istedikleri vakit, senin vehime kapılman ve karıştırdıkları şeylerinde senin kalbinde tesir etmesi ne kadarda büyük bir mesele haline gedi. “Ve bundan dolayı göğsün daralacak mı?” Onların. “Ona bir hazine indirilmeli yahut O’nunla beraber birde melek gönderilmeli değil miydi?” demelir sonucu göğüsleri daralacak mı? Senin onları korkutman lazım. Onlara teklifler getirmen sana gerekmez. “Allah ise her şeye vekildir.” Herşeyi koruyandır.
Em yekûlûnefterâh(yekûlûnefterâhu), kul fe'tû bi aşri suverin mislihî muftereyâtin ved'û menisteta'tum min dûnillâhi in kuntum sâdikîn(sâdikîne).
Yoksa «onu kendi uydurdu» mu diyorlar? O halde sen de onlara de ki: «Haydi siz de onun gibi uydurulmuş on sûre getirin. Allah'dan başka çağırabileceğiniz kim varsa onları da yardıma çağırın. Eğer doğru söylüyorsanız» (bunu yaparsınız).— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
13. “Yoksa.. diyorlar mı?” Bilakis diyorlar mı? “O kendisi uydurdu.” Kur’an’a iftira atarak, O’nun Nebi’nin (s.a.v.) kendisinden olduğunu ve böylece getirdiğini. “De ki: Misli gibi.. on tane sure getirin.” Belağat hususunda Kur’an’ın misli gibi. “Uydurulmuş olarak.” Zannettiklerinize göre. “Allah’da...
13. “Yoksa.. diyorlar mı?” Bilakis diyorlar mı? “O kendisi uydurdu.” Kur’an’a iftira atarak, O’nun Nebi’nin (s.a.v.) kendisinden olduğunu ve böylece getirdiğini. “De ki: Misli gibi.. on tane sure getirin.” Belağat hususunda Kur’an’ın misli gibi. “Uydurulmuş olarak.” Zannettiklerinize göre. “Allah’dan (c.c.) başka kime gücünüz yetiyorsa onları da çağırın.” Bu muarız olan konu da yardımcı olmaları hususunda. “Eğer doğru söyleyenler iseniz.” Bunun iftira olduğunu söylemenizle.
Fe illem yestecîbû lekum fa'lemû ennemâ unzile bi ilmillâhi ve en lâ ilâhe illâ hû(huve), fe hel entum muslimûn(muslimûne).
Yok eğer bunun üzerine size cevap vermedilerse, artık bilin ki, bu Kur'ân ancak Allah'ın ilmiyle indirilmiştir. O'ndan başka ilâh yoktur. Artık müslüman oluyorsunuz, değil mi?— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
14. “eğer bunun üzerine size cevapv ermezlerse.” Yardıma çağırdıklarınız ize cevapv ermezlerse ve sizde muarızaya düçar olmuş iseniz o zaman sizlere bir delil ikame edilmiştir. “Bilinki, demek o ancak Allah’ın (c.c.) ilmiyle” İndirilmiştir. Allah mutlaka indirilişini iyi bilendir. indirilmenin O’nda...
14. “eğer bunun üzerine size cevapv ermezlerse.” Yardıma çağırdıklarınız ize cevapv ermezlerse ve sizde muarızaya düçar olmuş iseniz o zaman sizlere bir delil ikame edilmiştir. “Bilinki, demek o ancak Allah’ın (c.c.) ilmiyle” İndirilmiştir. Allah mutlaka indirilişini iyi bilendir. indirilmenin O’ndan olduğun ubilendir. “Artık müslüman oluyor musunuz?” Emir manasında bir sorudur. Şu ayette olduğu gibi: “Artık vaz geçtiniz değil mi?” (Maide: 5/91)
Men kâne yurîdul hayâted dunyâ ve zînetehâ nuveffi ileyhim a'mâlehum fîhâ ve hum fîhâ lâ yubhasûn(yubhasûne).
Her kim dünya hayatını ve güzelliklerini isterse biz onlara amellerinin karşılığını orada tamamen öderiz. Bu hususta kendilerine bir densizlik yapılmaz.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
15. “Herkim dünya hayatını isterse...” Kafirlerden bunu kim istiyorsa, nitetim bu da dirilmeye, sevaba ve azabada inanmaktadır. “Onlara amellerini öderiz.” Dünyada amellerinin karşılğını öderiz. Yani kafirlerden iyi bir iş işleyen, mesala aç olan bir kişiyi doyurmaları, çıplak olanı giydirmeleri ve ...
15. “Herkim dünya hayatını isterse...” Kafirlerden bunu kim istiyorsa, nitetim bu da dirilmeye, sevaba ve azabada inanmaktadır. “Onlara amellerini öderiz.” Dünyada amellerinin karşılğını öderiz. Yani kafirlerden iyi bir iş işleyen, mesala aç olan bir kişiyi doyurmaları, çıplak olanı giydirmeleri ve müslüman olan bir mazluma yardım etmeleri gibi bunlara karşılıkları dünyada verilecektir ve dünyada malları çoğalacaktır. “Onlarda arada olarak.” Dünyada. “Zarara uğratılmazlar.” Hakettikleri ecirleri ancak (dünyada) alırv e bunlardan kısılmazda. Ancak ahirete gittiklerinde kendilerine (iman etmedikler iiçin) hüsran azabı acilen gelir. Çünkü onlara ahirette bir iyilik yoktur. Ayette ise şöyle buyurulmuştur:
Ulâikellezîne leyse lehum fil âhıreti illen nâr(nâru) ve habita mâ sanaû fîhâ ve bâtılun mâ kânû ya'melûn(ya'melûne).
Fakat onlar öyle kimselerdir ki, ahirette kendilerine ateşten başka bir şey yoktur. İşledikleri şeyler orada boşuna gitmiştir. Zaten bütün yaptıkları da batıldır.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
16. “işte onlar ahirette ateşten başka bir şeyleri olmayacak kimselerdir.”.... ayeti.
E fe men kâne alâ beyyinetin min rabbihî ve yetlûhu şâhidun minhu ve min kablihî kitâbu mûsâ imâmen ve rahmeh(rahmeten), ulâike yu'minûne bih(bihî), ve men yekfur bihî minel ahzâbi fen nâru mev'ıduh(mev'ıduhu), fe lâ teku fî miryetin minhu innehul hakku min rabbike ve lâkinne ekseren nâsi lâ yu'minûn(yu'minûne).
O dünyayı isteyenler, hiç Rabbinden açık bir belge üzere olan kimse gibi midir? O belgeyi yine Allah'dan gelen bir şahid olarak Kur'ân izliyor, ondan önce de bir rehber ve rahmet olan kitap, Musa'nın kitabı yine onu destekliyor. Böyle olanlar Kur'ân'a inanırlar. Hangi hizipten olursa olsun kim onu inkâr ederse, ona vaad edilen yer ateştir. İşte bütün bunlardan dolayı sen de bu Kur'ân'dan şüphe içinde olma. Kesinlikle o haktır, Rabbindendir. Fakat insanların çoğu iman etmezler.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
17. “Böyle bir kimse... mi?” Nebi (s.a.v.). “Rabbinden apaçık bir delil üzere.” Rabbinden bir beyan edici ki o da Kur’an’dır. “Onu yine bir şahit takip eden.” Bu da Cebrail’dir (a.s.). “kendinden” Allah’dan (c.c.). Ayette O4nun tabi olduğunu, teyid ettiğini ve şahit olduğunu kastetmiştir. “kendinden...
17. “Böyle bir kimse... mi?” Nebi (s.a.v.). “Rabbinden apaçık bir delil üzere.” Rabbinden bir beyan edici ki o da Kur’an’dır. “Onu yine bir şahit takip eden.” Bu da Cebrail’dir (a.s.). “kendinden” Allah’dan (c.c.). Ayette O4nun tabi olduğunu, teyid ettiğini ve şahit olduğunu kastetmiştir. “kendinden önce” Ve Kur’an’dan önce. “Musa’nın kitabı.” Tevrat’ı. O da (Nebi’yi (s.a.v.) tasdik etmek için okumuştur. Çünkü Musa (a.s.) O’nu (Muhammed’i (s.a.v.)) Tevrat’ta müjdelemişti. Tevrat’ı da Nebi’nin (s.a.v.) tasdik için okumuştur. Ayette geçen “Önderv e rahmet” ayeti ise, Musa’nın kitabı kavmine bir önderv e rahmet idi. Ayetin takdiri ise “Bu sıfat ile bu sıfata şahit olmayan kimse hiçbir olur mu?”dur. Buna zıd olanı konuyud azikretmeyi terketmiştir. “Böyle olanlar O’na iman ederler.” O’na kitap (ehlinden) iman edenlerden. “artık bu gruplardan herkim onu tanımazsa.” Bu kafir sınıflarından. “Cehennem onların vaad edilen yeridir. Sakın bunda bir şüphe içerisinde olma.” Bu vaadden. “Bu Senin Rabbinden bir haktır. Lakin insanların çoğu buna iman etmezler.” Ehli Mekke.
Ve men ezlemu mimmenifterâ alâllâhi kezibâ(keziben), ulâike yu'radûne alâ rabbihim ve yekûlul eşhâdu hâulâillezîne kezebû alâ rabbihim, e lâ lâ'netullâhi alâz zâlimîn(zâlimîne).
Üstelik bir yalanı Allah'a iftira edenden daha zalim kim olabilir? Bunlar Rablerinin huzuruna arzolunacaklar, şahitler de şöyle diyecekler: «İşte bunlar Rablerine karşı yalan söyleyenlerdir». İyi bilin ki: Allah'ın laneti zalimlerin üzerinedir.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
18. “Allah’a yalan uydurup iftira edenden daha zalim kim olabilir?” O’nun bir oğlu ya da ortağı bulunduğnu zannedenlerden, “Bunlar Rabblerine arzolunurlar.” Kıyamet günü. “Şahitlerde der ki: “Bunlar Peygamberler, melekler ve müminlerdir.” “İşte bunlar Rabblerine yalan atanlardır. İyi bilin ki Allah’...
18. “Allah’a yalan uydurup iftira edenden daha zalim kim olabilir?” O’nun bir oğlu ya da ortağı bulunduğnu zannedenlerden, “Bunlar Rabblerine arzolunurlar.” Kıyamet günü. “Şahitlerde der ki: “Bunlar Peygamberler, melekler ve müminlerdir.” “İşte bunlar Rabblerine yalan atanlardır. İyi bilin ki Allah’ın (c.c.) laneti.” Rahmetinden uzaklaşmak. “Zalimlerin üzerindir.” Müşriklerin.
Ulâike lem yekûnû mu'cizîne fîl ardı ve mâ kâne lehum min dûnillâhi min evliyâ(evliyâe), yudâafu lehumul azâb(azâbu), mâ kânû yestetîûnes sem’a ve mâ kânû yubsirûn(yubsirûne).
Onlar yeryüzünde (herkesi) yıldıracak değillerdir. Kendilerini koruyacak Allah'dan başka kimseleri de yoktur. Onların azabı kat kat olacaktır. Üstelik onlar hakkı işitmeye tahammül edemiyorlardı ve de görmüyorlardı.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
20. “Onlar yeryüzünde aciz bırakılabilecek değillerdir.” Geçilecek değillerdir. Dünyada onlara azab vermemeziden bizi acizliğe düşüremezler. Ancak onların akibetlerini biz geciktiririz. “Kendilerine Allah’dan başka hiçbir velileri de yoktur.” Onları Allah’ın azabından engelleyen. “Onlara azapları ka...
20. “Onlar yeryüzünde aciz bırakılabilecek değillerdir.” Geçilecek değillerdir. Dünyada onlara azab vermemeziden bizi acizliğe düşüremezler. Ancak onların akibetlerini biz geciktiririz. “Kendilerine Allah’dan başka hiçbir velileri de yoktur.” Onları Allah’ın azabından engelleyen. “Onlara azapları katkat verilecektir.” Tabi olanları saptırdıkları için. “Onların işitmeye güçleri yetmezdi.” Çünkü ben onlarla iman arasında bir perde idim. Onlarda hakkı işitmekten sağır olup onu dinlemezlerdi ve O4nlar haktan kör idiler. Onu görmüyorlar hidayette olunmamışlardı.
Ulâikellezîne hasirû enfusehum ve dalle anhum mâ kânû yefterûn(yefterûne).
Onlar kendilerine yazık etmiş olan kimselerdir. O iftira edip uydurdukları da kendilerinden yüz çevirip gitmişlerdir.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
21. “işte bunlar kendi kendilerine yazık edenlerdir.” Cehenneme doğru gitmeleriyle. “uydurmakta oldukları şeylerde önlerinden kaybolup gitti.” Dünyada onların uydurdukları batıl olup gitti ve onlara hiçbir fayda da vermedi.
İnnellezîne âmenû ve amilûs sâlihâti ve ahbetû ilâ rabbihim ulâike ashâbul cenneh(cenneti), hum fîhâ hâlidûn(hâlidûne).
Fakat iman edip salih amel işleyenler ve Rablerine karşı edepli olanlar, güvenen ve itaat edenler var ya, işte bunlar da cennet ehlidirler. Onlar orada ebedi kalırlar.— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
23. “İman edenler ve salih amel işleyenler taatve tevazu ile Rabblerine bağlananlar.” Mutmain olup huzur bulanlar. “Tevbe edenler” diye de denilmiştir.
Meselul ferîkayni kel a’mâ vel esammi vel basîri ves semî’(semîı) hel yesteviyâni meselâ(meselen) e fe lâ tezekkerûn(tezekkerûne).
Bu iki ayrı grubun meseli, kör ve sağır ile gören ve işiten gibidir. Bunlar hiç eşit olabilirler mi? Hâlâ düşünmeyecek misiniz?— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
24. “Bu iki zümrenin hali.” Kafirlerin ve müslümanların zümresinin hali. “Kör ve sağırla.” Bu kafirdir. “görenv e işitenin haline benzer.” Bu da mümindir. “Örnek olarak ikiside hiç eşit olur mu?” Yani misal verme de. Yani ikisi hiç birbirine benzer mi? “Hala iyice düşünmez misiniz?” Ey Mekke Ehli! H...
24. “Bu iki zümrenin hali.” Kafirlerin ve müslümanların zümresinin hali. “Kör ve sağırla.” Bu kafirdir. “görenv e işitenin haline benzer.” Bu da mümindir. “Örnek olarak ikiside hiç eşit olur mu?” Yani misal verme de. Yani ikisi hiç birbirine benzer mi? “Hala iyice düşünmez misiniz?” Ey Mekke Ehli! Hala vaaz (öğüt) almaz mısınız?
En lâ ta’budû illallâh(illallâhe), innî ehâfu aleykum azâbe yevmin elîm(elîmin).
«Allah'dan başkasına ibadet etmeyin! Ben, size gelecek acı bir günün azabından korkarım.»— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
26. “Allah’dan başkasına ibadet etmeyin.” Allah’ı tekleyip O’ndan başkasına ibadet etmemeniz için sizleru uyarıyorum. “Ben sizin için korkuyorum.” Küfrümüzden. “Acıklı bir günün azabından.” Acı verici.
Fe kâlel meleullezîne keferû min kavmihî mâ nerâke illâ beşeren mislenâ ve mâ nerâkettebeake illellezîne hum erâzilunâ bâdiyer re’y(re’yi), ve mâ nerâ lekum aleynâ min fadlin bel nezunnukum kâzibîn(kâzibîne).
Buna karşılık, kavminin ileri gelen kâfirlerinden bir kısmı dediler ki: «Biz seni bizim gibi insanlardan biri olarak görüyoruz, başka değil. İlk bakışta bizim ayak takımımızdan başkasının senin arkana düştüğünü görmüyoruz. Sizin bizden fazla bir meziyetinizi de görmüyoruz. Aksine sizi yalancılar sanıyoruz.»— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
27. “Bunun üzerine kavminden kafirlerin ileri gelenleri dedi ki:” Bunlar üst kesim olan amirlerdir. “Biz senin ancak bizim gibi bir beşer olduğun ugörüyoruz.” Bizim gibi bize bir üstünlüğü bulunmayan insang ibi. “Ve içimizden ancak ayak takımı kimselerin işin başından düşünmeden sana tabi oldukların...
27. “Bunun üzerine kavminden kafirlerin ileri gelenleri dedi ki:” Bunlar üst kesim olan amirlerdir. “Biz senin ancak bizim gibi bir beşer olduğun ugörüyoruz.” Bizim gibi bize bir üstünlüğü bulunmayan insang ibi. “Ve içimizden ancak ayak takımı kimselerin işin başından düşünmeden sana tabi olduklarını görüyoruz.” Ayak takımı olan alt kısım insan grubu olarak. Kendileri şerefi ve malı olmayan kimseyi kastetmişlerdir. “Sizin için.” Nuh (a.s.) ve kavmini kastediyorlar. “üzerimize bir üstünlük görmüyoruz.” Bu onlardan bir yalanlamadır. çünkü üstünlüğün hepsi nübüvvettedir. “Bilakis biz sizleri yalancı olarak sanıyoruz.” Biz getirdiklerin Allah’dan (c.c.) değildir.
Kâle yâ kavmi e reeytum in kuntu alâ beyyinetin min rabbî ve âtânî rahmeten min indihî fe ummiyet aleykum, e nulzimukumûhâ ve entum lehâ kârihûn(kârihûne).
Nuh dedi ki; «Ey kavmim! Peki şu söyleyeceğime ne diyeceksiniz? Ben Rabbimden apaçık bir delil üzere isem ve O, bana kendi tarafından bir rahmet bahşetmişse, size de onu görecek göz verilmemişse biz, istemediğiniz halde onu size zorla mı kabul ettireceğiz?»— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
28. “De ki: Ey kavmim! Bana gösterin.” Haber verin. “Şayet ben Rabbimden apaçık bir delil üzerinde isem.” Yakin ve Burhan üzerinde isem. “Ve o, bana katından bir rahmet vermiş.” Nübüvvet vermiş ise. “Bunlarda sizlere gizli kalmış ise.” Sizlere gizli olmuş ise. Çünkü Allah (c.c.) sizin hakka inad etm...
28. “De ki: Ey kavmim! Bana gösterin.” Haber verin. “Şayet ben Rabbimden apaçık bir delil üzerinde isem.” Yakin ve Burhan üzerinde isem. “Ve o, bana katından bir rahmet vermiş.” Nübüvvet vermiş ise. “Bunlarda sizlere gizli kalmış ise.” Sizlere gizli olmuş ise. Çünkü Allah (c.c.) sizin hakka inad etmenizden dolayı bunları bilmeyi sizlerden zorla almışv e bunların marifetlerini anlamaktanda menetmiştir. “Onu sizlere zorla mı kabul ettireceğiz?” Onları kabul etmeyi sizlere zorla mı kılacağız. Sizler kerih gördüğünüz vakit bunları bilmeyide sizlere mi zorlayacağız?
Ve yâ kavmi lâ es’elukum aleyhi mâlâ(mâlen), in ecriye illâ alâllâhi ve mâ ene bi târidillezîne âmenû, innehum mulâkû rabbihim ve lâkinnî erâkum kavmen techelûn(techelûne).
«Ey kavmim! Ben sizden herhangi bir mal mülk istemiyorum. Benim mükafatım ancak Allah'a aittir. Ve ben ona iman edenleri kovacak değilim. Onlar elbette Rablerine kavuşacaklar. Fakat ben de sizi cahillik eden bir kavim görüyorum.»— E.H.Yazır (S-2)
Tefsir — Vahidi El-Veciz
29. “Ey kavmim! Bunlara karşılık sizden istemiyorum.” PEygamberlik tebliğinde. “Bir mal (istemiyorum). Benim ecrimi vermek ancak Allah’a aittir. Ben müminleri kovacak da değilim.” Nitekim Nebi’ye (s.a.v.) kafirler müminleri yanından kovması istemişv e bu olursa O’na bir sure için eşit olarak birlikt...
29. “Ey kavmim! Bunlara karşılık sizden istemiyorum.” PEygamberlik tebliğinde. “Bir mal (istemiyorum). Benim ecrimi vermek ancak Allah’a aittir. Ben müminleri kovacak da değilim.” Nitekim Nebi’ye (s.a.v.) kafirler müminleri yanından kovması istemişv e bu olursa O’na bir sure için eşit olarak birlikte olmak için iman edeceklerini söylemişlerdir. Bunun üzerine Nebi (s.a.v.): “Benim onları kovmam asla caiz değildir. Mutlaka onlar (müminler) Allah (c.c.) ile karşılaşacakv e imanlarıyla karşılak göreceklerdir. Allah’da (c.c.) onlara zulmeden ve O’nların haklarını küçük görenleri hesaba çekecektir. Ayette de şöyle buyurulmuştur: “Çünkü onlar Rabblerine kavuşacaklardır. Ne var ki ben sizi cahillik eden bir kavim görüyorum.” Sizler (karfirler) küfrettiğniz onlar (müminler)de iman ettikleri için mminler sizden daha hayırlıdır.
Sitemiz, ziyaretçi sayısını ölçmek için tarayıcınıza rastgele bir numara içeren bir çerez bırakır.
Reklam çerezi kullanmıyoruz, verilerinizi kimseyle paylaşmıyoruz.
Ayrıntılar