1. “Elif, lam, ra.” Ben Allah’ım görürüm.2 “İşte bunlar apaçık ayetlerdir.” Sana indirmiş olduğm bu ayetler Kur’an’ın ayetleridir. “Hikmet dolu.” İnsanlar arası hüküm verir.
1. “Elif, lam, ra.” Ben Allah’ım görürüm.2 “İşte bunlar apaçık ayetlerdir.” Sana indirmiş olduğm bu ayetler Kur’an’ın ayetleridir. “Hikmet dolu.” İnsanlar arası hüküm verir.
2. “İnsan için midir?” Mekke ehlinden. “İçlerinden bir adama: “Vahy göndermemiz, şaşılacak bir şey (mi ki)?” Nitekim onlar; “Allah bizlere peygamber bulamadıda Ebu Talib’in yetimini mi (Muhammed’i mi?) gönderdi?!” dediler. “İnsanları uyar ve iman edenleri müjdele.” Onu müjdeci ve uyarıcı olarak gönd...
3-4. “Şüphesiz ki sizin Rabbiniz.” Bu Araf Suresinde tefsir edilmiştir.29 İbni Cerir: 11/79; Bu hadiste Şureyh vardır ki kendisi doğru sözlüdür ancak çoğunlukla hata yapar. Aynı zamanda Ata b. Saib’de vardır ki kendisi de doğru sözlü bir ravidir. Ancak hadisleri karıştırma kusuru vardır. Hadis zayıf...
3-4. “Şüphesiz ki sizin Rabbiniz.” Bu Araf Suresinde tefsir edilmiştir.29 İbni Cerir: 11/79; Bu hadiste Şureyh vardır ki kendisi doğru sözlüdür ancak çoğunlukla hata yapar. Aynı zamanda Ata b. Saib’de vardır ki kendisi de doğru sözlü bir ravidir. Ancak hadisleri karıştırma kusuru vardır. Hadis zayıf...
5-6. “Güneşi ışık saçıçı kılan O’dur.” Işık saçan olarak. “Ayı’da nur kılan.” Nur sahibi (kılan). “Ona takdir eden.” O’nun için takdir kılan. “Menziller.” Ay günlerinin sayısını (hesap için). “Allah bunları.” Yani zikredilenleri. “Sadece hak ile yaratmıştır.” Adaletle. O (c.c.) mahlukatına karşı adi...
5-6. “Güneşi ışık saçıçı kılan O’dur.” Işık saçan olarak. “Ayı’da nur kılan.” Nur sahibi (kılan). “Ona takdir eden.” O’nun için takdir kılan. “Menziller.” Ay günlerinin sayısını (hesap için). “Allah bunları.” Yani zikredilenleri. “Sadece hak ile yaratmıştır.” Adaletle. O (c.c.) mahlukatına karşı adi...
7-8. “Muhakkak ki bize kavuşacaklarını ummayanlar.” Öldükten sonra dirilmeden korkmayanlar. “Ve dünya hayatından razı olanlar.” ahirete bedel olarak. “ve burasıyla tatmin olanlar.” Ona bağlananlar. “işte onlar ayetlerimizden.” Helal, haramv e kanunlardan indirdiklerimden. “gafildirler.” Ayette şöyle...
7-8. “Muhakkak ki bize kavuşacaklarını ummayanlar.” Öldükten sonra dirilmeden korkmayanlar. “Ve dünya hayatından razı olanlar.” ahirete bedel olarak. “ve burasıyla tatmin olanlar.” Ona bağlananlar. “işte onlar ayetlerimizden.” Helal, haramv e kanunlardan indirdiklerimden. “gafildirler.” Ayette şöyle...
9. “İman etmeleri sebebiyle Rabbleri onları doğru yola iletti.” İman ettiklerinden dolayı onlara sevapv erip cennetlere koydu.
10-11. “Davaları.” Duaları. “orada, Allah’ım seni (bütün noksan sıfatlardan) tenzih ederim sözüdür.” Nitekim onlar, her canları bir şeyi istediği vakit: “Subhaneke Allahümme” derler ve istedikleri şeyde onlara gelirdi. Yiyecek bir şeyi istedikleri vakit de; “Elhamdulilahil Rabbil Alemin” derler.30 1...
10-11. “Davaları.” Duaları. “orada, Allah’ım seni (bütün noksan sıfatlardan) tenzih ederim sözüdür.” Nitekim onlar, her canları bir şeyi istediği vakit: “Subhaneke Allahümme” derler ve istedikleri şeyde onlara gelirdi. Yiyecek bir şeyi istedikleri vakit de; “Elhamdulilahil Rabbil Alemin” derler.30 1...
12. “İnsana dokunduğ uzaman...” Yani kafire “zarar” hastalık ve bela “yani üzere iken bize dua eder.” Yan yan yatmış iken. “Ya da otururken veya ayakta iken... Ondan hastalık kalktığı vakitde geçer gider...” Şükretmeyi terkedip azar. “Sanki kendisine dokunan bir sıkıntı için bizi çağırmamış gibi...”...
13. “Andolsun ki sizden önce de nesilleri helak ettik.” Geçmiş ümmetlerin azabının aynısıyla Mekke’deki kafirleri de korkutmakla. “iman etmeyecekler iiçin.” Küfürlerine bir karşılık olarak onların kalplerine Allah (c.c.) mühür vurmuştur. “İşte biz böylece günahkarlar topluluğnu cezalandırırız.” bizl...
14. “Sonra sizi arkalarından yeryüzünde halifeler kıldık.” Yani Mekk eehlini. “Neler yaptığınızı görmek için.” Amellerinizden haberdar olmak için.
15. “Onlara okunduğu vakit.” O müşriklere. “Apaçık ayetlerimiz, bizimle karşılaşmayı ummayanlar der ki:” Dirilmeden korkmayanlar. “Bundan başka bir Kur’an’ı getir bizem.” İçinde ilahlarımızın kusurlarının bulunmadığı “Ya da onu değiştir.” Kendinden konuş ve o istemediğimiz de değiştir. “De ki: Onu k...
16. “De ki: Allah dileseydi O’nu size okumazdım.” Sizlere Kur’an’ı okumazdım. “Ve onu size bildirmezdi.” Allah onu size bildirmezdi. “Ben bundan önce aranızda bir ömür geçirdim.” Sizlere birşeyler anlatmak için aranızda kırk sene kaldım. “Akletmez misiniz?” Nitekim bu benim tarafımdan değildir (aklı...
17. “Allah’a iftira ederek yalan uyduran kişiden daha zalim kim vardır?” Küfre giren bir zalimden daha zalim kim vardır? Yani; Ben Allah’a asla iftira atmam ve O’na yalanda nisbet etmem. Ancak siz O’na ortak koşarak bu cürümü işlediniz. “Şüphesiz ki günahkarlar filah bulamaz.” Allah’ın peygamberleri...
18. “Kendilerine zararda vermeyen Allah’dan başkasına kulluk ederler.” O’na kulluk etmezlerse. “Onlara faydada vermez.” O’na şayet kulluk ederlerse. “Bir de bunlar Allah katında bizim şefaatçilerimizdir derler.” Dünyada maişetlerini düzenlemede. Çünkü onlar öldüktensonra dirilmeyi kabul etmemektedir...
19. “İnsanlar ancak bir tek ümmetti.” İbrahim’in (a.s.) ahdinden, Amr b. Luha’nın dini değiştirmesine dek. “Sonra ayrılığa düştüler.” Putlar edindiler. “Eğer Rabbinden bir söz geçmiş olmasaydı.” Kıyamete dek bu ümmetin azabının geciktirileceği ile ilgili “Aralırnda hüküm verilmiş olurdu” Azabın inme...
20. “Derler ki” Mekke ehli. “Şayet olmasa idi.” Burada değil miydi manasındadır. “Ona Rabbinden bir aeyt inidirilmeli (değil miydi?)” Asa ve peygamberlerin getirdikleri gibi. “De ki: Gayb ancak Allah’ındır.” Sizin gayb olan bir ayet indirilmeli değil miydi demeniz. Gayb ancak Allah’ındır (c.c.). Gay...
21. “insanlara attırdığımız vakit.” Mekke kafirlerine. “bir rahmet” Yağmurv e refahlı bir hayat. “Kendilerine dokunan bir sıkıntıdan sonra.” Fakirlik ve yoksulluktan sonra. “onların, ayetlerimiz hakkında bir tuzakları olur.” Yalanlayıcı sözleri belirir. Rahat bir yaşamları olduğu vakit büyüklendiler...
22. “O, sizi karada gezdirendir.” Hayvanlarla ve bineklerle “ve denizde” Gemilerle. “Hatta siz sefinelerde bulunduğunuz zaman.” Gemilerde “onları sürükleriz.” Denizlerde gemileri içindeki insanlarla beraber akıtır, sürükler. “Güzel bir rüzgar ile.” İnce ve rahat (bir rüzgar havasıyla). “ve sevindile...
23. “Fakat onları kurtarınca hemen arkasından yeryüzünde haksız yere taşkınlıklarda bulunurlar.” Fesatla, günahla ve karşı cüretlenmeleriyle. “Ey insanlar.” Mekke ehli. “sizin taşkınlığınız ancak kendi alayhinizedir.” Birbirinezidir. “Yapabileceğiniz, dünya hayatındanf aydalanmaktan ibarettir.” Onla...
24. “Dünya hatının misali.” Bu yerdeki fani hayatı. “Su gibidir” Yağmur gibidir. “Semadan indirdiğimizdir. SOnra da ona karışmıştır.” Bu yağmura bu sebeple (karışmıştır). “Yeryüzünde insanların yiyeceği şeylerden...” Bakla, dane ve meyvalardan. “ve hayvanların yediği.” Mer’alardan ve. “Nihayet yeryü...
25. “allah dar-ı selama çağırır.” Bu Rasulu göndermek ve delileri anlatmak suretiyle insanlarıng ireceği cennet demektir.32 “Allah (c.c.) sıratı mustakimi bir darbı misal vermiştir. Yolun iki omuzunda kapıları açık iki tane de sur bulunmaktadır. Kapılarda da surları vardır. Birisi yolun başında biri...
26. “ihsanda bulunanlara.” “La ilahe illalh” diyenlere. “Daha güzeli.” Cennet. “Ve bir ziyade.” Allah’ın (c.c.) kerimo lan yüzüne bakmak.33 “Hüsna” yani cennettir. “Ziyade” yani Allah’ın kerim olan yüzüne bakmaktır.” Bu nitekim merfu gelen bir hadistede vardır. Bu Müslim ve Tirmizi’de geçmekte olup ...
27. “Günahlar kazanmış olanlara gelince.” Şirki işlemiş olanlar (gelince). “Bir günahın karşılığı.” Yani onlara bir günahın cezası vardır. “Benzeriyledir. Onları bir horluk kaplayacaktır.” Onlara zelillik, kötülük ve rezillik isabet edecektir. “onları Allah’dan (kurtaracak).” Allah’ın azabından “Kur...
28. “O günde hepsini biraraya toplayacak.” Onların hepsini toplayacağız. Kafirleri ve ilahlarını. “Sonra da ortak koşanlara durun yerinizde deriz.” Yerlerinizde durun kalın. “Sizde Allah’a eş koştuklarınızda sonra da ayırıacağız.” Ayıracağız ve böleceğiz. “aralarını” Müşriklerinv e ortaklarının aras...
29. “Allah şahid olarak yeter.” ayeti. Bu ortakların kelamıdır. Onlar Allah bizim hakkımızda ilminde şahid olandır derler. “Biz sizin (bize) tapmanızdan.” Gafillerdik bile. Çünkü bizler ruhları olmayan cansız varlıklardır.
30. “Orada” Bu vakitte. “İmtihanını verecek.” Haberi getirecek. “Önceden neyi gönderdiyse herkes...” Önceden işlediği hayır ve şerden. “Hepsi gerçek mevlaları olan Allah’a döndürülmüş olacak.” İşlerini yönetmeye malik olan ve onlara hakla karşılık veren. “Kaybolup gidecektir.” Zail olup yok oldu. “U...